อิทํ ปน มนสิการวิธานํ:- อิธ ภิกฺขุ "เยน สนฺตปฺปติ, อยํ อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ปริปาจนากาโร เตโชธาตู"ติ มนสิกโรติ. "เยน ชีรยติ, เยน ปริฑยฺหติ, เยน อสิตปีตขายิตสายิตํ สมฺมา ปริณามํ คจฺฉติ, อยํ อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ปริปาจนากาโร เตโชธาตู"ติ มนสิกโรติ. ยํ วา ปนาติ อิมสฺมึ สรีเร ปากติโก เอโก อุตุ อตฺถิ, โส เยวาปนกฏฺฐานํ ปวิฏฺโฐ.

พาหิรเตโชธาตุนิทฺเทเส กฏฺฐํ ปฏิจฺจ ปชฺชลิโต กฏฺฐุปาทาโน อคฺคิ กฏฺฐคฺคิ นาม. สกลิกคฺคิอาทีสุปิ เอเสว นโย. สงฺการคฺคีติ กจวรํ สงฺกฑฺฒิตฺวา ชาลาปิโต อคฺคิ กจวรคฺคิ. อินฺทคฺคีติ อสนิอคฺคิ. อคฺคิสนฺตาโปติ ชาลาย วา วีตจฺฉิตงฺคารานํ ๕- วา สนฺตาโป. สุริยสนฺตาโปติ อาตโป. กฏฺฐสนฺนิจยสนฺตาโปติ กฏฺฐราสิฏฺฐาเน สนฺตาโป. เสเสสุปิ เอเสว นโย. ยํ วา ปนาติ เปตคฺคิกปฺปวินาสกคฺคินิรยคฺคิอาทโย อิธ เยวาปนกฏฺฐานํ ปวิฏฺฐา.

[๑๗๖] วาโยธาตุนิทฺเทเส วายนวเสน วาโย. วาโยว วาโยภาวํ คตตฺตา วาโยคตํ. ถมฺภิตตฺตํ รูปสฺสาติ อวินิพฺโภครูปสฺส ถมฺภิตภาโว. อุทฺธงฺคมา วาตาติ