เวเนยฺยสตฺตหทเยสุ ตโม ปยาตีติ. เอวเมตฺถ ตาวตฺวโต เวทิตพฺโพ วินิจฺฉโย.

สงฺขโตติ จกฺขุธาตุ ตาว ชาติโต เอโก ธมฺโมเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ จกฺขุปสาโทติ. ๓- ตถา โสตฆานชิวฺหากายรูปสทฺทคนฺธรสธาตุโย โสตปสาทาทิวเสน. โผฏฺฐพฺพธาตุ ปน ปฐวีเตโชวาโยวเสน ตโย ธมฺมาติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ. จกฺขุวิญฺญาณธาตุ กุสลากุสลวิปากวเสน เทฺว ธมฺมาติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ. ตถา โสตฆานชิวฺหากายวิญฺญาณธาตุโย. มโนธาตุ ปน

@ปญฺจทฺวาราวชฺชนกุสลากุสล@ ๓ ฉ.ม. จกฺขุปสาทวเสน วิปากสมฺปฏิจฺฉนฺนวเสน ตโย ธมฺมาติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ. ธมฺมธาตุ ติณฺณํ อรูปกฺขนฺธานํ โสฬสนฺนํ สุขุมรูปานํ อสงฺขตาย จ ธาตุยา วเสน วีสติ ธมฺมาติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ. มโนวิญฺญาณธาตุ เสสกุสลากุสลาพฺยากตวิญฺญาณวเสน ฉสตฺตติ ธมฺมาติ สงฺขฺยํ คจฺฉตีติ เอวเมตฺถ สงฺขโต เวทิตพฺโพ วินิจฺฉโย.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ธาตุ ๑๘”