ตติยสจฺจํ ปน ยสฺมา นิสทฺโท อภาวํ, โรธสทฺโท จ จารกํ ทีเปติ. ตสฺมา อภาโว เอตฺถ สํสารจารกสงฺขาตสฺส ทุกฺขโรธสฺส สพฺพคติสุญฺญตฺตา, สมธิคเต วา ตสฺมึ สํสารจารกสงฺขาตสฺส ทุกฺขนิโรธสฺส อภาโว โหติ ตปฺปฏิปกฺขตฺตาปิ ทุกฺขนิโรธนฺติ วุจฺจติ. ทุกฺขสฺส วา อนุปฺปาทนิโรธปจฺจยตฺตา ทุกฺขนิโรธนฺติ. จตุตฺถสจฺจํ ปน ยสฺมา เอตํ ทุกฺขนิโรธํ คจฺฉติ อารมฺมณวเสน ตทภิมุขีภูตตฺตา, ปฏิปทา จ โหติ ทุกฺขนิโรธปฺปตฺติยา, ตสฺมา ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปาทาติ วุจฺจติ.

ยสฺมา ปเนตานิ พุทฺธาทโย อริยา ปฏิวิชฺฌนฺติ, ตสฺมา อริยสจฺจานีติ วุจฺจนฺติ. ยถาห "จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว อริยสจฺจานิ. ๔- กตมานิ ฯเปฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว จตฺตาริ อริยสจฺจานิ. อริยา อิมานิ ปฏิวิชฺฌนฺติ. ตสฺมา อริยสจฺจานีติ วุจฺจนฺตี"ติ. อปิจ อริยสฺส สจฺจานีติปิ อริยสจฺจานิ. ยถาห "สเทวเก ภิกฺขเว โลเก ฯเปฯ สเทวมนุสฺสาย ตถาคโต อริโย. ตสฺมา อริยสจฺจานีติ วุจฺจนฺตี"ติ. ๔- อถวา เอเตสํ อภิสมฺพุทฺธตฺตา อริยภาวสิทฺธิโตปิ อริยสจฺจานิ. ยถาห "อิเมสํ โข ภิกฺขเว จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ ยถาภูตํ อภิสมฺพุทฺธตฺตา ตถาคโต อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อริโยติ วุจฺจตี"ติ. ๕- อปิจ โข ปน อริยานิ สจฺจานีติปิ อริยสจฺจานิ.

@๓ วินย. ๑/๑๗๒/๑๐๐, ขุ.จูฬ. ๓๐/๗๔๓/๓๗๘ (สฺยา) ๔ สํ.ม. ๑๙/๑๐๙๘/๓๘๐