"โลเก โลกปฺปภเว โลกตฺถคเม สิเว จ ตทุปาเย

สมฺมุยฺหติ ตาว นโร น วิชานาติ ยาว สจฺจานี"ติ. เอวเมตฺถ ญาณกิจฺจโตปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

อนฺโตคธานํ ปเภทาติ ทุกฺขสจฺจสฺมึ หิ ฐเปตฺวา ตณฺหญฺเจว อนาสวธมฺเม จ เสสา สพฺพธมฺมา อนฺโตคธา, สมุทยสจฺเจ ฉตฺตึส ตณฺหาวิจริตานิ. นิโรธสจฺจํ อสมฺมิสฺสํ, มคฺคสจฺเจ สมฺมาทิฏฺฐิมุเขน วีมํสิทฺธิปาทปญฺญินฺทฺริยปญฺญาพลธมฺม- วิจยสมฺโพชฺฌงฺคานิ. สมฺมาสงฺกปฺปาปเทเสน ตโย เนกฺขมฺมวิตกฺกาทโย, สมฺมาวาจาปเทเสน จตฺตาริ วจีสุจริตานิ, สมฺมากมฺมนฺตาปเทเสน ตีณิ กายสุจริตานิ, สมฺมาอาชีวมุเขน อปฺปิจฺฉตา สนฺตุฏฺฐิตา จ. สพฺเพสํเยว วา เอเตสํ สมฺมาวาจากมฺมนฺตาชีวานํ อริยกนฺตสีลตฺตา สีลสฺส จ สทฺธาหตฺเถน ปฏิคฺคเหตพฺพตฺตา เตสํ อตฺถิตาย จ อตฺถิภาวโต สทฺธินฺทฺริยสทฺธาพลฉนฺทิทฺธิปาทา, สมฺมาวายามาปเทเสน จตุพฺพิธสมฺมปฺปธานวิริยิทฺธิปาทวิริยินฺทฺริยวิริยพลวิริย-

สมฺโพชฺฌงฺคานิ, ๑- สมฺมาสติอปเทเสน จตุพฺพิธสติปฏฺฐานสตินฺทฺริยสติพลสติ- สมฺโพชฺฌงฺคานิ, สมฺมาสมาธิอปเทเสน สวิตกฺกสวิจาราทโย ตโย ตโย สมาธี จิตฺตสมาธิสมาธินฺทฺริยสมาธิพลปีติปสฺสทฺธิสมาธิอุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคานิ อนฺโตคธานีติ เอวเมตฺถ อนฺโตคธานํ ปเภทาปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.