[๑๙๑] ตตฺรายํ อตฺถวณฺณนา:- เตสํ เตสํ สตฺตานนฺติ อยํ สงฺเขปโต อเนเกสํ สตฺตานํ สาธารณนิทฺเทโส. ยา เทวทตฺตสฺส ชาติ, ยา โสมทตฺตสฺสาติ ๒- เอวํ ๓- ทิวสมฺปิ กถิยมาเน เนว สตฺตา ปริยาทานํ คจฺฉนฺติ, น สพฺพํ อปรตฺถทีปนํ สิชฺฌติ. อิเมหิ ปน ทฺวีหิ ปเทหิ น โกจิ สตฺโต ปริยาทินฺโน ๔- โหติ, น กิญฺจิ อปรตฺถทีปนํ น สิชฺฌติ. เตน วุตฺตํ "ยา เตสํ เตสํ สตฺตานนฺ"ติ. ตมฺหิ ตมฺหีติ อยํ คติชาติวเสน ๕- อเนเกสํ สตฺตนิกายานํ สาธารณนิทฺเทโส. สตฺตนิกาเยติ สตฺตานํ นิกาเย, สตฺตฆฏายํ สตฺตสมูเหตฺยตฺโถ.

ชาตีติ อยํ ชาติสทฺโท อเนกตฺโถ. ตถา เหส "เอกมฺปิ ชาตึ เทฺวปิ ชาติโย"ติ ๖- เอตฺถ ภเว อาคโต. "อตฺถิ วิสาเข นิคณฺฐา นาม สมณชาติกา"ติ ๗- เอตฺถ นิกาเย. "ติริยา นาม ติณชาติ นาภิยา อุคฺคนฺตฺวา นภํ อาหจฺจ ฐิตา อโหสี"ติ ๘- เอตฺถ ปญฺญตฺติยํ. "ชาติ ทฺวีหิ ขนฺเธหิ สงฺคหิตา"ติ ๙- เอตฺถ สงฺขตลกฺขเณ. "ยํ ภิกฺขเว มาตุ กุจฺฉิสฺมึ ปฐมํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ ปฐมํ วิญฺญาณํ ปาตุภูตํ, ตทุปาทาย สาวสฺส ชาตี"ติ ๑๐- เอตฺถ ปฏิสนฺธิยํ, "สมฺปติชาโต อานนฺท โพธิสตฺโต"ติ ๑๑- เอตฺถ ปสูติยํ. "อนุปกฺกุฏฺโฐ ชาติวาเทนา"ติ ๑๒- เอตฺถ กุเล. "ยโตหํ ภคินิ อริยาย ชาติยา ชาโต"ติ ๑๓- เอตฺถ อริยสีเล. อิธ ปนายํ สวิการเกสุ ปฐมาภินิพฺพตฺตกฺขนฺเธสุ วฏฺฏติ. ตสฺมา ชายนกชาตีติ ๑๔- อิทเมตฺถ สภาวปจฺจตฺตํ. สญฺชายนวเสน สญฺชาตีติ อุปสคฺเคน ปทํ วฑฺฒิตํ. โอกฺกมนวเสน โอกฺกนฺติ. ชายนฏฺเฐน วา ชาติ. สา อปริปุณฺณายตนวเสน

@๔ ฉ.ม. อปริยาทินฺโน ๕ สี. ชาติคติวเสน