เจโตทุกฺขสมปฺปิตา ปน เกเส ปกิริย อุรานิ ปติปึเสนฺติ ๒- อาวฏฺฏนฺติ วิวฏฺฏนฺติ, ฉินฺนปปาตํ ปปตนฺติ, สตฺถํ อาหรนฺติ, วิสํ ขาทนฺติ, รชฺชุยา อุพฺพนฺธนฺติ, อคฺคึ ปวิสนฺติ. ตํ ตํ วิปรีตํ วตฺถุํ ตถา ตถา วิปฺปฏิสาริโน ปริฑยฺหมานจิตฺตา จินฺเตนฺติ. เอวํ โทมนสฺสสฺส อุภินฺนํ ทุกฺขานํ วตฺถุภาโว เวทิตพฺโพ. อปิจ:-

ปีเฬติ ยโต จิตฺตํ กายสฺส จ ปีฬนํ สมาวหติ

ทุกฺขนฺติ โทมนสฺสมฺปิ โทมนสฺสํ ตโต อาหูติ.

อุปายาสนิทฺเทส