[๑๙๘] อุปายาสนิทฺเทเส อายาสนฏฺเฐน อายาโส. สํสีทนวิสีทนาการปฺปวตฺตสฺส จิตฺตกิลมถสฺเสตํ นามํ. พลวอายาโส อุปายาโส. อายาสิตสฺส ภาโว อายาสิตตฺตํ. อุปายาสิตสฺส ภาโว อุปายาสิตตฺตํ. อยํ วุจฺจติ อุปายาโสติ อยํ อุปายาโส นาม กถิยติ. โส ปเนส พฺยาสตฺติลกฺขโณ, นิตฺถุนนรโส, วิสาทปจฺจุปฏฺฐาโน.

อุปายาสสฺส ทุกฺขฏฺโฐ เวทิตพฺโพติ เอตฺถ ปน อยมฺปิ สยํ น ทุกฺโข, อุภินฺนมฺปิ ปน ๓- ทุกฺขานํ วตฺถุภาเวน ทุกฺโขติ วุตฺโต. กุปิเตน หิ รญฺญา อิสฺสริยํ อจฺฉินฺทิตฺวา หตปุตฺตภาติกานํ อาณตฺตวธานํ ภเยน อฏวึ ปวิสิตฺวา นิลีนานํ มหาวิสาทปฺปตฺตานํ ทุกฺขฏฺฐาเนน ทุกฺขเสยฺยาย ทุกฺขนิสชฺชาย พลวกายทุกฺขํ อุปฺปชฺชติ, "เอตฺตกา โน ญาตกา เอตฺตกา โภคา นฏฺฐา"ติ จินฺเตนฺตานํ พลวโทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ. อิติ อิเมสํ ทฺวินฺนมฺปิ ทุกฺขานํ วตฺถุภาเวน ทุกฺโขติ เวทิตพฺโพ. ๔- อปิจ:-

@๓ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ ๔ ฉ.ม. เวทิตพฺโพติ