@๖ ฉ.ม. กพฬีการาหารปริโยสาเน จ ๗ สี. น กถิตํ ๘ ฉ.ม. นิสฺสเฏ

อิทํ วุจฺจติ รูปํ สนฺติเกติ อิทํ ทสวิธํ โอฬาริกรูปํ ลกฺขณโต สนฺติเก, ปญฺจทสวิธํ ปน สุขุมรูปํ เยวาปนกวเสน โอกาสโต สนฺติเกติ วุจฺจติ. กิตฺตกโต ปฏฺฐาย ปน รูปํ โอกาสวเสน สนฺติเก นาม, กิตฺตกโต ปฏฺฐาย ๑- ทูเร นามาติ? ปกติกถาย กเถนฺตานํ ทฺวาทสหตฺโถ สวนูปจาโร นาม โหติ. ตสฺส โอรโต รูปํ สนฺติเก, ปรโต ทูเร. ตตฺถ สุขุมรูปํ ทูเร โหนฺตํ ลกฺขณโตปิ โอกาสโตปิ ทูเร โหติ. สนฺติเก โหนฺตํ ปน โอกาสโตว สนฺติเก โหติ, น ลกฺขณโต. โอฬาริกรูปํ สนฺติเก โหนฺตํ ลกฺขณโตปิ โอกาสโตปิ สนฺติเก โหติ. ทูเร โหนฺตํ โอกาสโตว ทูเร โหติ, น ลกฺขณโต.

ตํ ตํ วา ปนาติ เอตฺถ เหฏฺฐิมนโย น โอโลเกตพฺโพ. เหฏฺฐา หิ ภินฺทมาโน คโต. อิธ ปน น ลกฺขณโต ทูรํ ภินฺทติ, โอกาสโต ทูรเมว ภินฺทติ. อุปาทายุปาทาย ทูรสนฺติกํ หิ เอตฺถ ทสฺสิตํ. อตฺตโน หิ รูปํ สนฺติเก นาม, อนฺโตกุจฺฉิคตสฺสาปิ ปรสฺส ทูเร. อนฺโตกุจฺฉิคตสฺส สนฺติเก, พหิ ฐิตสฺส ทูเร. เอกมญฺเจ สยิตสฺส สนฺติเก, พหิปมุเข ฐิตสฺส ทูเร. อนฺโตปริเวเณ รูปํ สนฺติเก, พหิปริเวเณ ทูเร. อนฺโตสํฆาราเม รูปํ สนฺติเก, พหิสํฆาราเม ทูเร. อนฺโตสีมาย รูปํ สนฺติเก, พหิสีมาย ทูเร. อนฺโตคามเขตฺเต รูปํ สนฺติเก, พหิคามเขตฺเต ทูเร. อนฺโตชนปเท รูปํ สนฺติเก, พหิชนปเท ทูเร. อนฺโตรชฺชสีมาย รูปํ สนฺติเก, พหิรชฺชสีมาย ทูเร. อนฺโตสมุทฺเท รูปํ สนฺติเก, พหิสมุทฺเท ทูเร. ๒- อนฺโตจกฺกวาเฬ รูปํ สนฺติเก, พหิจกฺกวาเฬ ทูเรติ.

อยํ รูปกฺขนฺธนิทฺเทโส.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”