@๓ ฉ. วตฺถารมฺมณานํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนานญฺจ

@๔ ที.ม. ๑๐/๒๒๑,๒๗๒/๑๓๗,๑๗๑, สํ.ส.๑๕/๑๘๖/๑๙๐, สํ.นิ. ๑๖/๑๔๓/๑๘๕

@๕ สํ.นิ. ๑๖/๕๑/๘๐ อาคตฏฺฐานํ ปญฺญายติ. กายิกเจตสิกํ ปน วิริยํ ปโยคาภิสงฺขาโรติ วุจฺจติ. โส "ยาวติกา อภิสงฺขารสฺส คติ, ตาวติกํ คนฺตฺวา อกฺขาหตํ มญฺเญ อฏฺฐาสี"ติอาทีสุ ๑- อาคโต.

น เกวลญฺจ เอเตเยว, อญฺเญปิ "สญฺญาเวทยิตนิโรธํ สมาปชฺชนฺตสฺส โข อาวุโส วิสาข ภิกฺขุโน ปฐมํ นิรุชฺฌติ วจีสงฺขาโร, ตโต กายสงฺขาโร, ตโต จิตฺตสงฺขาโร"ติอาทินา ๒- นเยน สงฺขารสทฺเทน อาคตา อเนกา สงฺขารา. เตสุ นตฺถิ โส สงฺขาโร, โย สงฺขตสงฺขาเร สงฺคหํ น คจฺเฉยฺย. อิโต ปรํ สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณนฺติอาทีสุ ยํ วุตฺตํ, ตํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”