อาเนญฺชาภิสงฺขารนิทฺเทเส กุสลา เจตนา อรูปาวจราติ จตสฺโส อรูปาวจรกุสลเจตนา. เอตา หิ จตสฺโส อนิญฺชนฏฺเฐน จ อนิญฺชนสฺส จ อภิสงฺขรณฏฺเฐน อาเนญฺชาภิสงฺขาโรติ วุจฺจนฺติ. รูปาวจรจตุตฺถชฺฌานโต หิ ติสฺโส

@๒ ฉ.ม. เตสํ ๓ ขุ.ปฏิ. ๓๑/๙๒/๖๙ (สฺยา) กุสลวิปากกิริยาเจตนา ทฺวาทส อรูปาวจรเจตนาติ ปญฺจทส ธมฺมา นิจฺจลฏฺเฐน อผนฺทนฏฺเฐน อาเนญฺชา นาม. ตตฺถ รูปาวจรกุสลเจตนา อนิญฺชา สมานาปิ อตฺตนา สริกฺขกมฺปิ อสริกฺขกมฺปิ สอิญฺชนมฺปิ อนิญฺชนมฺปิ รูปารูปํ ชเนตีติ อาเนญฺชาภิสงฺขาโร นาม น โหติ. วิปากกิริยาเจตนา ปน อวิปากตฺตา วิปากํ น อภิสงฺขโรนฺติ, ตถา อรูปาวจรวิปากกิริยาเจตนาติ ๑- เอกาทสปิ เอตา เจตนา อาเนญฺชาว น อภิสงฺขารา. จตุพฺพิธา ปน อรูปาวจรกุสลเจตนา ยถา หตฺถิอสฺสาทีนํ สทิสาว ฉายา โหติ, ๒- เอวํ อตฺตนา สทิสํ นิจฺจลํ อรูปเมว ชเนตีติ อาเนญฺชาภิสงฺขาโรติ วุจฺจตีติ.

เอวํ ปุญฺญาภิสงฺขารวเสน เตรส, อปุญฺญาภิสงฺขารวเสน ทฺวาทส, อาเนญฺชาภิสงฺขารวเสน จตสฺโสติ สพฺพาเปตา ปริปิณฺฑิตา เอกูนตึส เจตนา โหนฺติ. อิติ ภควา อปฺปริมาเณสุ จกฺกวาเฬสุ อปฺปริมาณานํ สตฺตานํ อุปฺปชฺชนกกุสลากุสลเจตนา มหาตุลาย ธารยมาโน วิย นาฬิยํ ปกฺขิปิตฺวา มินมาโน วิย จ สพฺพญฺญุตญฺญาเณน ปริจฺฉินฺทิตฺวา เอกูนตึสเมว ทสฺเสสิ.