กถญฺจ ปน โย เอเตสุ วิมุยฺหติ, โส ติวิเธเปเต สงฺขาเร กโรตีติ เจ. จุติยา ตาว วิมุโฬฺห สพฺพตฺถ "ขนฺธานํ เภโท มรณนฺ"ติ จุตึ อคณฺหนฺโต สตฺโต มรติ, สตฺตสฺส เทสนฺตรสงฺกมนนฺติอาทีนิ วิกปฺเปติ. อุปปาเต วิมุโฬฺห สพฺพตฺถ "ขนฺธานํ ปาตุภาโว ชาตี"ติ อุปปาตํ อคณฺหนฺโต สตฺโต อุปปชฺชติ, สตฺตสฺส นวสรีรปาตุภาโวติอาทีนิ วิกปฺเปติ. สํสาเร วิมุโฬฺห โย เอส:-

"ขนฺธานญฺจ ปฏิปาฏิ ธาตุอายตนาน จ

อพฺโพจฺฉินฺนา ๑- วตฺตมานา สํสาโรติ ปวุจฺจตี"ติ.

เอวํ วณฺณิโต สํสาโร, ตํ เอวํ อคณฺหนฺโต "อยํ สตฺโต อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ คจฺฉติ, ปรสฺมา โลกา อิมํ โลกํ อาคจฺฉตี"ติอาทีนิ วิกปฺเปติ. สงฺขารานํ ลกฺขเณ วิมุโฬฺห สงฺขารานํ สภาวลกฺขณํ สามญฺญลกฺขณญฺจ อคณฺหนฺโต สงฺขาเร อตฺตโต อตฺตนิยโต ธุวโต สุภโต สุขโต จ วิกปฺเปติ. ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนธมฺเมสุ วิมุโฬฺห อวิชฺชาทีหิ สงฺขาราทีนํ ปวตฺตึ อคณฺหนฺโต "อตฺตา ชานาติ วา น ชานาติ วา, โสเอว กโรติ จ กาเรติ จ. โส ปฏิสนฺธิยํ อุปปชฺชติ, ตสฺส อณุอิสฺสราทโย กลลาทิภาเวน สรีรํ สณฺฐเปตฺวา อินฺทฺริยานิ