ตตฺถ เอโก เนว กุสลตฺติเก โกวิโท โหติ, น เวทนาตฺติเก. โส กุสลตฺติกํ รกฺขามีติ เวทนาตฺติกํ ภินฺทติ, เวทนาตฺติกํ รกฺขามีติ กุสลตฺติกํ ภินฺทติ, เอโก ติกํ รกฺขามีติ ภุมฺมนฺตรํ ๓- ภินฺทติ, เอโก น ภินฺทติ. กถํ? "สุขทุกฺขา เวทนา โอฬาริกา, อทุกฺขมสุขา เวทนา สุขุมา"ติ หิ เวทนาตฺติเก วุตฺตํ. ตํ เอโก ปฏิกฺขิปติ:- น สพฺพา อทุกฺขมสุขา สุขุมา. สา หิ กุสลาปิ อตฺถิ อกุสลาปิ อพฺยากตาปิ. ตตฺถ กุสลากุสลา โอฬาริกา, อพฺยากตา สุขุมา. กสฺมา? กุสลตฺติเก ปาลิยํ อาคตตฺตาติ. เอวํ กุสลตฺติโก รกฺขิโต โหติ, เวทนาตฺติโก ปน ภินฺโน.

"กุสลากุสลา เวทนา โอฬาริกา, อพฺยากตา เวทนา สุขุมา"ติ ยมฺปิ ๔- กุสลตฺติเก วุตฺตํ, ตํ เอโก ปฏิกฺขิปติ:- น สพฺพา อพฺยากตา สุขุมา. สา หิ สุขาปิ อตฺถิ ทุกฺขาปิ อทุกฺขมสุขาปิ. ตตฺถ สุขทุกฺขา โอฬาริกา, อทุกฺขมสุขา สุขุมา. กสฺมา? เวทนาตฺติเก ปาลิยํ อาคตตฺตาติ. เอวํ เวทนาตฺติโก รกฺขิโต โหติ, กุสลตฺติโก ปน ภินฺโน. กุสลตฺติกสฺส ปน อาคตฏฺฐาเน เวทนาตฺติกํ อโนโลเกตฺวา เวทนาตฺติกสฺส อาคตฏฺฐาเน กุสลตฺติกํ อโนโลเกตฺวา กุสลาทีนํ กุสลตฺติกลกฺขเณน สุขาทีนํ เวทนาตฺติกลกฺขเณน โอฬาริกสุขุมตฺตํ ๕- กเถนฺโต น ภินฺทติ นาม.

ยมฺปิ "กุสลากุสลา เวทนา โอฬาริกา, อพฺยากตา เวทนา สุขุมา"ติ กุสลตฺติเก วุตฺตํ, ตเตฺรโก ๖- "กุสลา โลกุตฺตรเวทนาปิ สมานา โอฬาริกา นาม, วิปากา อนฺตมโส ทฺวิปญฺจวิญฺญาณสหชาตาปิ สมานา สุขุมา นาม โหตี"ติ วทติ. โส เอวรูปํ

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”