@๔ ฉ.ม. ยํ ปน ๕ ฉ.ม.....สุขุมตํ ๖ ฉ.ม. ตตฺเถโก สนฺตํ ปณีตํ โลกุตฺตรเวทนํ โอฬาริกํ นาม กโรนฺโต ทฺวิปญฺจวิญฺญาณสมฺปยุตฺตํ อเหตุกํ หีนํ ชฬํ เวทนํ สุขุมํ นาม กโรนฺโต ติกํ รกฺขิสฺสามีติ ภุมฺมนฺตรํ ภินฺทติ นาม. ตตฺถ ตตฺถ ภูมิยํ กุสลํ ปน ตํตํภูมิวิปาเกเนว สทฺธึ โยเชตฺวา กเถนฺโต น ภินฺทติ นาม. ตตฺถายํ ๑- นโย:- กามาวจรกุสลา หิ โอฬาริกา, กามาวจรวิปากา สุขุมา. รูปาวจรารูปาวจรโลกุตฺตรกุสลา โอฬาริกา, รูปาวจรารูปาวจรโลกุตฺตรวิปากา สุขุมาติ อิมินา หิ นีหาเรน กเถนฺโต น ภินฺทติ นาม.
ติปิฏกจูฬนาคตฺเถโร ปนาห "อกุสเล โอฬาริกสุขุมตา นาม น อุทฺธริตพฺพา. ตญฺหิ เอกนฺตโอฬาริกเมว. โลกุตฺตเรปิ โอฬาริกสุขุมตา น อุทฺธริตพฺพา. ตญฺหิ เอกนฺตสุขุมนฺ"ติ. อิมํ กถํ อาหริตฺวา ติปิฏกจูฬาภยตฺเถรสฺส กถยึสุ "เอวํ เถเรน กถิตนฺ"ติ. ติปิฏกจูฬาภยตฺเถโร ปนาห ๒- "สมฺมาสมฺพุทฺเธน อภิธมฺมํ วตฺวา ๓- เอกปทสฺสปิ ทฺวินฺนมฺปิ ปทานํ อาคตฏฺฐาเน นยํ ทาตุํ ยุตฺตฏฺฐาเน นโย อทินฺโน นาม นตฺถิ, นยํ กาตุํ ยุตฺตฏฺฐาเน นโย อกโต นาม นตฺถิ. อิธ ปเนกจฺโจ `อาจาริโยสฺมี'ติ วิจรนฺโต อกุสเล โอฬาริกสุขุมตํ อุทฺธรยมาโน ๔- กุกฺกุจฺจายติ. สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปน โลกุตฺตเรปิ โอฬาริกสุขุมตา อุทฺธริตา"ติ. เอวญฺจ ปน วตฺวา อิทํ สุตฺตํ อาหริ "ตตฺร ภนฺเต ยายํ ปฏิปทา ทุกฺขา ทนฺธาภิญฺญา, อยํ ภนฺเต ปฏิปทา อุภเยเนว หีนา อกฺขายติ ทุกฺขตฺตา จ ทนฺธตฺตา จา"ติ. ๕- เอตฺถ หิ จตสฺโส ปฏิปทา โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสภา กถิตา.
ตํ ตํ วา ปนาติ เอตฺถ น เหฏฺฐิมนโย โอโลเกตพฺโพ, ตํตํวาปนกวเสเนว กเถตพฺพํ. ทุวิธา หิ อกุสลา โลภสหคตา โทสสหคตา จ. ตตฺถ โทสสหคตา โอฬาริกา, โลภสหคตา สุขุมา. โทสสหคตา ๖- ทุวิธา นิยตา อนิยตา จ. ตตฺถ นิยตา โอฬาริกา, อนิยตา สุขุมา. นิยตาปิ กปฺปฏฺฐิติกา โอฬาริกา, โนกปฺปฏฺฐิติกา สุขุมา. กปฺปฏฺฐิติกาปิ อสงฺขาริกา โอฬาริกา, สสงฺขาริกาปิ ๗- สุขุมา.