ตยิทํ สพฺพมฺปิ เอวํ

ปวตฺตมานํ สนฺธิมฺหิ ทฺวิธา กมฺเมน วตฺตติ

มิสฺสาทีหิ จ เภเทหิ เภทสฺส ทุวิธาทิโก.

อิทญฺหิ เอกูนวีสติวิธมฺปิ วิปากวิญฺญาณํ ปฏิสนฺธิมฺหิ ปวตฺตมานํ ทฺวิธา กมฺเมน วตฺตติ. ยถาสกํ หิ เอตสฺส ชนกํ กมฺมํ นานาขณิกกมฺมปจฺจเยน เจว อุปนิสฺสยปจฺจเยน จ ปจฺจโย โหติ. วุตฺตเญฺหตํ "กุสลากุสลกมฺมํ วิปากสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย"ติ. ๑- เอวํ ปวตฺตมานสฺส ๒- ปนสฺส มิสฺสาทีหิ เภเทหิ ทุวิธาทิโกปิ เภโท เวทิตพฺโพ. เสยฺยถีทํ: อิทญฺหิ ปฏิสนฺธิวเสน เอกธา วตฺตมานมฺปิ รูเปน สห มิสฺสามิสฺสเภทโต ทุวิธํ, กามรูปารูปภวเภทโต ติวิธํ, อณฺฑชชลาพุชสํเสทชโอปปาติกโยนิวเสน จตุพฺพิธํ, คติวเสน ปญฺจวิธํ, วิญฺญาณฏฺฐิติวเสน สตฺตวิธํ, สตฺตาวาสวเสน อฏฺฐวิธํ โหติ. ตตฺถ

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”