เอกสนฺตานสฺมึ หิ ผลมุปฺปชฺชมานํ ตตฺถ เอกนฺตํ เอกตฺตนานตฺตานํ ปฏิสิทฺธตฺตา อญฺญสฺสาติ วา อญฺญโตติ วา น โหติ. เอตสฺส จ ปนตฺถสฺส พีชานํ อภิสงฺขาโร สาธโก. อมฺพพีชาทีนญฺหิ อภิสงฺขาเรสุ กเตสุ ตสฺส ตสฺส ๑- พีชสฺส สนฺตาเน ลทฺธปจฺจโย กาลนฺตเร ผลวิเสโส อุปฺปชฺชมาโน น อญฺญพีชานํ, นาปิ อญฺญาภิสงฺขารปจฺจยา อุปฺปชฺชติ. น จ ตานิ พีชานิ เต อภิสงฺขารา วา ผลฏฺฐานํ ปาปุณนฺติ. เอวํ สมฺปทมิทํ เวทิตพฺพํ. วิชฺชาสิปฺโปสถาทีหิ ๒- จาปิ พาลสรีเร อุปยุตฺเตหิ กาลนฺตเร วุฑฺฒสรีราทีสุ ผลเทหิ อยมตฺโถ เวทิตพฺโพ.

ยมฺปิ วุตฺตํ "อุปภุญฺชเก จ อสติ กสฺเสตํ ๓- ผลํ สิยา"ติ, ตตฺถ

ผลสฺสุปฺปตฺติยาเอว สิทฺธา ภุญฺชกสมฺมติ

ผลุปฺปาเทน รุกฺขสฺส ยถา ผลติ สมฺมติ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๗๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”