นามรูปสฺส ยํ เหตุ วิญฺญาณนฺตํ ทฺวิธา มตํ
วิปากมวิปากญฺจ ยุตฺตเมว ตโต ๒- อิทํ.
ยญฺหิ นามรูปสฺส เหตุ วิญฺญาณํ, ตํ วิปากาวิปากเภทโต ทฺวิธา มตํ. อิทญฺจ อสญฺญีสตฺเตสุ ๓- กมฺมสมุฏฺฐานตฺตา ปญฺจโวการภเว ปวตฺตอภิสงฺขารวิญฺญาณปจฺจยา รูปํ, ตถา ปญฺจโวกาเร ปวตฺติยํ กุสลาทิจิตฺตกฺขเณ กมฺมสมุฏฺฐานนฺติ ยุตฺตเมว อิทํ. เอวํ สงฺคหโตเปตฺถ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.
ปจฺจยนยาติ เอตฺถ หิ:-