เอเกกา ติวิธา ตตฺถ ปวตฺตาการโต มตา.

อิมสฺมึ หิ เวทนาปจฺจยา ตณฺหานิทฺเทเส "เสฏฺฐิปุตฺโต พฺราหฺมณปุตฺโต"ติ ปิติโต นามวเสน ปุตฺโต วิย อิมา รูปตณฺหา ฯเปฯ ธมฺมตณฺหาติ อารมฺมณโต นามวเสน ฉ ตณฺหา ทีปิตา ปกาสิตา กถิตาติ อตฺโถ. ตตฺถ รูเป ตณฺหา รูปตณฺหาติ อิมินา นเยน วจนตฺโถ ๑- เวทิตพฺโพ.

ตาสุ จ ปน ตณฺหาสุ เอเกกา ตณฺหา ปวตฺติอาการโต กามตณฺหา ภวตณฺหา วิภวตณฺหาติ เอวํ ติวิธา มตา. รูปตณฺหาเอว หิ ยทา จกฺขุสฺสาปาถมาคตํ รูปารมฺมณํ กามสฺสาทวเสน อสฺสาทยมานา ปวตฺตติ, ตทา กามตณฺหา นาม โหติ. ยทา ตเทวารมฺมณํ ธุวํ สสฺสตนฺติ ปวตฺตาย ทิฏฺฐิยา ๑- สทฺธึ ปวตฺตติ, ตทา ภวตณฺหา นาม โหติ. สสฺสตทิฏฺฐิสหคโต หิ ราโค ภวตณฺหา อิจฺเจว ๒- วุจฺจติ. ยทา ปน ตเทวารมฺมณํ "อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสตี"ติ ปวตฺตาย อุจฺเฉททิฏฺฐิยา สทฺธึ ปวตฺตติ, ตทา วิภวตณฺหา นาม โหติ. อุจฺเฉททิฏฺฐิสหคโต หิ ราโค วิภวตณฺหาติ วุจฺจติ. เอเสว นโย สทฺทตณฺหาทีสุปีติ เอตา อฏฺฐารส ตณฺหา โหนฺติ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๓๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”