เกจิ ปนาหุ:- "ภโว ทุวิเธนา"ติ วจนโต อุปปตฺติมิสฺสโก ภโว, น จ อุปปตฺติภวสฺส อุปาทานํ อวิคตปจฺจโย โหตีติ "อุปาทานปจฺจยา ภโว

ภวปจฺจยา ชาตีติ เอตฺถปิ ๑- ฐเปตฺวา ชาติชรามรณานิ อวเสโส ภโว ชาติยา ปจฺจโยติ เวทิตพฺโพ. กสฺมา? ชาติอาทีนํ ชาติยา อปฺปจฺจยตฺตา. ยทิ เอวํ "ฐเปตฺวา ชาติชรามรณานิ ภโว ชาติยา ปจฺจโย"ติ วตฺตพฺโพติ. อาม วตฺตพฺโพ, วตฺตพฺพปเทสาภาวโต ปน น วุตฺโต. ทสมงฺคนิทฺเทเส หิ อุปาทาน- ปจฺจยสมฺภูโต ภโว วตฺตพฺโพ, เอกาทสมงฺคนิทฺเทเส ชาติ วตฺตพฺพา. โย ปน ภโว ชาติยา ปจฺจโย, ตสฺส วตฺตพฺพปเทโส นตฺถีติ วตฺตพฺพปเทสาภาวโต น วุตฺโต. อวุตฺโตปิ ปน ยุตฺติโต คเหตพฺโพติ. วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปนฺติอาทีสุ จ วิญฺญาณาทีนํ อวิคตปจฺจยภาวสมฺภวโต วิญฺญาณเหตุกาทิวจนํ กตนฺติ เอส เหตุจตุกฺเก วิเสโส.

๓. สมฺปยุตฺตจตุกฺก