จตุตฺถจตุกฺกนิทฺเทโส.

ยถา จายํ จตุตฺถจตุกฺเก ๑- โสฬสวารปฺปเภโท อวิชฺชามูลโก ปฐมนโย เอตสฺมึ ปฐมากุสลจิตฺเต ปกาสิโต, เอวํ สงฺขารมูลกาทโย อฏฺฐ นยาปิ เวทิตพฺพา, ปาลิ ปน สงฺขิตฺตา. เอวเมว ตสฺมึ ปฐมากุสลจิตฺเตเยว นว นยา ฉตฺตึส จตุกฺกานิ จตุจตฺตาฬีสาธิกญฺจ วารสตํ โหตีติ เวทิตพฺพา. ๒-

[๒๘๐] อิทานิ อิมินาว นเยน เสสากุสลจิตฺเตสุปิ ปจฺจยาการํ ทสฺเสตุํ กตเม ธมฺมา อกุสลาติอาทิมารทฺธํ. ตตฺถ ยสฺมา ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺเตสุ ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ นตฺถิ, ตสฺมา อุปาทานฏฺฐาเน อุปาทานํ วิย ทฬฺหนิปาตินา อธิโมกฺเขน ปทํ ปูริตํ. โทมนสฺสสหคเตสุ จ ยสฺมา เวทนาปจฺจยา ตณฺหาปิ นตฺถิ, ตสฺมา ตณฺหาฏฺฐาเน ตณฺหา วิย พลวกิเลเสน ปฏิเฆน ปทํ ปูริตํ, อุปาทานฏฺฐาเน อธิโมกฺเขเนว. วิจิกิจฺฉาสมฺปยุตฺเต ปน ยสฺมา สนฺนิฏฺฐานาภาวโต อธิโมกฺโขปิ นตฺถิ, ตสฺมา ตณฺหาฏฺฐาเน พลวกิเลสภูตาย วิจิกิจฺฉาย ปทํ ปูริตํ, อุปาทานฏฺฐานํ ปริหีนเมว. อุทฺธจฺจสมฺปยุตฺเต ปน ยสฺมา อธิโมกฺโข อตฺถิ, ตสฺมา ตณฺหาฏฺฐาเน พลวกิเลเสน อุทฺธจฺเจน ปทํ ปูริตํ, อุปาทานฏฺฐาเน อธิโมกฺเขเนว. สพฺพตฺเถว จ วิเสสมตฺตํ ทสฺเสตฺวา ปาลิ สงฺขิตฺตา. โย จายํ วิเสโส ทสฺสิโต, ตตฺถ เกวลํ อธิโมกฺขนิทฺเทโสว อปุพฺโพ. เสสํ เหฏฺฐา อาคตเมว.