@๓ วิสุทฺธิ. ๑/๑๑๒ กมฺมฏฺฐานคฺคหณนิทฺเทส นาติปปญฺจํ นาติสงฺเขปํ กตฺวา นิชฺชฏํ นิคฺคณฺฐึ ๑- กมฺมฏฺฐานํ กเถตพฺพํ. กเถนฺเตน กึ อาจิกฺขิตพฺพนฺติ. สตฺตธา อุคฺคหโกสลฺลํ ทสธา จ มนสิการโกสลฺลํ อาจิกฺขิตพฺพํ.

ตตฺถ วจสา มนสา วณฺณโต สณฺฐานโต ทิสโต โอกาสโต ปริจฺเฉทโตติ เอวํ สตฺตธา อุคฺคหโกสลฺลํ อาจิกฺขิตพฺพํ. อิมสฺมิญฺหิ ปฏิกูลมนสิการกมฺมฏฺฐาเน โยปิ ติปิฏโก โหติ, เตนาปิ มนสิการกาเล ปฐมํ วาจาย สชฺฌาโย กาตพฺโพ. เอกสฺส ๒- หิ สชฺฌายํ กโรนฺตสฺเสว กมฺมฏฺฐานํ ปากฏํ โหติ มลยวาสีมหาเทวตฺเถรสฺส สนฺติเก อุคฺคหิตกมฺมฏฺฐานานํ ทฺวินฺนํ เถรานํ วิย. เถโร กิร เตหิ กมฺมฏฺฐานํ ยาจิโต "จตฺตาโร มาเส อิมํ เอวํ สชฺฌายํ กโรถา"ติ ทฺวตฺตึสาการปาลึ อทาสิ. เต กิญฺจาปิ เตสํ เทฺว ตโย นิกายา ปคุณา, ปทกฺขิณคฺคาหิตาย ปน จตฺตาโร มาเส ทฺวตฺตึสาการํ สชฺฌายนฺตาว โสตาปนฺนา อเหสุํ.

ตสฺมา กมฺมฏฺฐานํ กเถนฺเตน อาจริเยน อนฺเตวาสิโก วตฺตพฺโพ "ปฐมํ ตาว วาจาย สชฺฌายํ กโรหี"ติ. กโรนฺเตน จ ตจปญฺจกาทีนิ ปริจฺฉินฺทิตฺวา อนุโลมปฏิโลมวเสน สชฺฌาโย กาตพฺโพ. "เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ"ติ หิ วตฺวา ปุน ปฏิโลมโต "ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา"ติ วตฺตพฺพํ. ตทนนฺตรํ วกฺกปญฺจเก "มํสํ นหารุ อฏฺฐิ อฏฺฐิมิญฺชํ วกฺกนฺ"ติ วตฺวา ปุน ปฏิโลมโต "วกฺกํ อฏฺฐิมิญฺชํ อฏฺฐิ นหารุ มํสํ ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา"ติ วตฺตพฺพํ. ตโต ปปฺผาสปญฺจเก "หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ ปปฺผาสนฺ"ติ วตฺวา ปุน ปฏิโลมโต "ปปฺผาสํ ปิหกํ กิโลมกํ ยกนํ หทยํ วกฺกํ อฏฺฐิมิญฺชํ อฏฺฐิ นหารุ มํสํ ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา"ติ วตฺตพฺพํ.

ตโต อิมํ ตนฺตึ อนารุฬฺหมฺปิ ปฏิสมฺภิทามคฺเค ๓- อาคตํ มตฺถลุงฺคํ กรีสาวสาเน ตนฺตึ อาโรเปตฺวา อิมสฺมึ มตฺถลุงฺคปญฺจเก "อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ มตฺถลุงฺคนฺ"ติ วตฺวา ปุน ปฏิโลมโต "มตฺถลุงฺคํ กรีสํ อุทริยํ