เอกุปฺปาทนานานิโรธโตติ อิทํ ปจฺฉิมกมฺมชํ ฐเปตฺวา ทีเปตพฺพํ. ปฐมํ หิ ปฏิสนฺธิจิตฺตํ, ทุติยํ ภวงฺคํ, ตติยํ ภวงฺคํ ฯเปฯ โสฬสมํ ภวงฺคํ. เตสุ เอเกกสฺส อุปฺปาทฏฺฐิติภงฺควเสน ตโย ตโย ขณา. ตตฺถ เอเกกสฺส จิตฺตสฺส ตีสุ ตีสุ ขเณสุ สมตฺตึส สมตฺตึส กมฺมชรูปานิ อุปฺปชฺชนฺติ. เตสุ ปฏิสนฺธิจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ สมุฏฺธิตํ กมฺมชรูปํ สตฺตรสมสฺส ภวงฺคจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ, ฐิติกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ ฐิติกฺขเณเยว, ภงฺคกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ ภงฺคกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ. เอวํ ทุติยภวงฺคจิตฺตํ อาทึ กตฺวา อตฺตโน อตฺตโน สตฺตรสเมเนว จิตฺเตน สทฺธึ โยเชตฺวา นโย เนตพฺโพ. อิติ โสฬส ติกา อฏฺฐจตฺตาฬีส โหนฺติ. อยํ อฏฺฐจตฺตาฬีสกมฺมชรูปปเวณี นาม. สา ปเนสา รตฺติญฺจ ทิวา จ ขาทนฺตานมฺปิ ภุญฺชนฺตานมฺปิ สุตฺตานมฺปิ ปมตฺตานมฺปิ นทีโสโต วิย เอกนฺตํ ปวตฺตติเยวาติ เอวํ เอกุปฺปาทนานานิโรธโต เวทิตพฺพา.

นานุปฺปาเทกนิโรธตา ปจฺฉิมกมฺมเชน ทีเปตพฺพา. ตตฺถ อายุสงฺขารปริโยสาเน โสฬสนฺนํ จิตฺตานํ วาเร สติ เหฏฺฐาโสฬสกํ อุปริโสฬสกนฺติ เทฺว เอกโต โยเชตพฺพานิ. เหฏฺฐาโสฬสกสฺมึ ปน ๑- ปฐมจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ สมตฺตึสกมฺมชรูปํ อุปริโสฬสกสฺมึ ปฐมจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ, ฐิติกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ ตสฺส ฐิติกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ, ๒- ภงฺคกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ ตสฺส ภงฺคกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ. เหฏฺฐิมโสฬสกสฺมึ ปน ทุติยจิตฺตสฺส ฯเปฯ โสฬสมจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ สมตฺตึสกมฺมชรูปํ จุติจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ, ตสฺส ฐิติกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ จุติจิตฺตสฺส ฐิติกฺขเณเยว, ภงฺคกฺขเณ สมุฏฺฐิตํ จุติจิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณเยว นิรุชฺฌติ. ตโต ปฏฺฐาย กมฺมชรูปปเวณี นปฺปวตฺตติ. ยทิ ปวตฺเตยฺย, สตฺตา อกฺขยา อวยา อชรา อมรา นาม ภเวยฺยุํ.