พนฺโธ นหารูหิ ชราย โจทิโต

อเจตโน กฏฺฐกลิงฺครูปโม.

อิทมฺปิ อเจตนํ. อฏฺฐิมิญฺชํ, วกฺกํ ฯเปฯ มตฺถลุงฺคํ อเจตนํ อพฺยากตํ สุญฺญํ ถทฺธํ ปตฺถินฺนํ ปฐวีธาตูติ มนสิกโรติ. ปิตฺตํ เสมฺหํ ฯเปฯ มุตฺตํ อเจตนํ อพฺยากตํ สุญฺญํ อาพนฺธํ ๑- ยูสคตํ อาโปธาตูติ มนสิกโรติ.

อิเม เทฺว มหาภูเต ปริคฺคณฺหนฺตสฺส อุทเร อุสฺสทา เตโชธาตุ ปากฏา โหติ, นาสาย อุสฺสทา วาโยธาตุ ปากฏา โหติ. อิเม จตฺตาโร มหาภูเต ปริคฺคณฺหนฺตสฺส อุปาทารูปํ ปากฏํ โหติ. มหาภูตํ นาม อุปาทารูเปน ปริจฺฉินฺนํ, อุปาทารูปํ มหาภูเตน. ยถา อาตโป นาม ฉายาย ปริจฺฉินฺโน, ฉายา อาตเปน, เอวเมว มหาภูตํ อุปาทารูเปน ปริจฺฉินฺนํ, อุปาทารูปํ มหาภูเตน. อถสฺส เอวํ "จตฺตาริ มหาภูตานิ เตวีสติ อุปาทารูปานิ รูปกฺขนฺโธ"ติ รูปกฺขนฺธํ ปริคฺคณฺหนฺ- ตสฺส อายตนทฺวารวเสน อรูปิโน ขนฺธา ปากฏา โหนฺติ. อิติ รูปารูปปริคฺคโห ปญฺจกฺขนฺธา โหนฺติ, ปญฺจกฺขนฺธา ทฺวาทสายตนานิ โหนฺติ, ทฺวาทสายตนานิ อฏฺฐารสธาตุโย โหนฺตีติ ขนฺธายตนธาตุวเสน ยมกตาลกนฺทํ ๒- ผาเลนฺโต วิย เทฺว โกฏฺฐาเส กตฺวา นามรูปํ ววตฺถเปติ.