อติสณิกโต มนสิกโรนฺตสฺส กมฺมฏฺฐานํ ปริโยสานํ น คจฺฉติ, อนฺตราว โอสกฺกิตพฺพํ โหติ. ยถา หิ ปุริโส ติโยชนํ มคฺคํ สายํ กจฺฉํ พนฺธิตฺวา

@๓ วิสุทฺธิ. ๑/๑๕๕ ปฐวีกสิณนิทฺเทส ปฏิปนฺโน นิกฺขนฺตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย สีตลจฺฉายํ ทิสฺวา วิสฺสมติ, รมณียํ วาลิกตลํ ทิสฺวา ปิฏฺฐึ ปสาเรติ, วนโปกฺขรณึ ทิสฺวา ปานียํ ปิวติ นหายติ, ปพฺพตํ ทิสฺวา อารุยฺห ปพฺพตารามเณยฺยกํ ปสฺสติ. ตํ อนฺตราเยว สีโห วา พฺยคฺโฆ วา ทีปิ วา หนติ, โจรา วา ปน วิลุมฺปนฺติ ๑- เจว หนนฺติ จ, เอวเมว อติสณิกํ มนสิกโรนฺตสฺส กมฺมฏฺฐานํ ปริโยสานํ น คจฺฉติ, อนฺตราว โอสกฺกิตพฺพํ โหติ.

ตสฺมา นาติสีฆํ นาติสณิกํ เอกทิวสํ ตึส วาเร มนสิกาตพฺพํ. ปาโตว ทส วาเร, มชฺฌนฺติเก ทส วาเร, สายเณฺห ทส วาเร สชฺฌาโย กาตพฺโพ, โน กาตุํ น วฏฺฏติ. ยถา หิ ปาโตว อุฏฺฐาย มุขํ โน โธวิตุํ น วฏฺฏติ, ขาทนียํ โภชนียํ โน ขาทิตุํ โน ภุญฺชิตุํ น วฏฺฏติ. เอตํ ปน วฏฺเฏยฺย, อิทเมว เอกนฺเตน โน กาตุํ น วฏฺฏติ, กโรนฺโต มหนฺตํ อตฺถํ คเหตฺวา ติฏฺฐติ. ยถา หิ เอกสฺส ปุริสสฺส ตีณิ เขตฺตานิ, เอกํ เขตฺตํ อฏฺฐ กุมฺเภ เทติ, เอกํ โสฬส, เอกํ ทฺวตฺตึส. เตน ตีณิปิ เขตฺตานิ ปฏิชคฺคิตุํ อสกฺโกนฺเตน เทฺว ฉฑฺเฑตฺวา เอกํ ทฺวตฺตึสกุมฺภทายกเมว ปฏิชคฺคิตพฺพํ. ตตฺเถว กสนวปนนิทฺทายนาทีนิ กาตพฺพานิ. ตเทวสฺส อิตเรสุ ทฺวีสุ อุฏฺฐานกทายํ ทสฺสติ, เอวเมว เสสํ มุขโธวนาทิกมฺมํ ฉฑฺเฑตฺวาปิ เอตฺเถว กมฺมํ กาตพฺพํ, โน กาตุํ น วฏฺฏติ, กโรนฺโต มหนฺตํ อตฺถํ คณฺหิตฺวา ติฏฺฐตีติ เอตฺตาวตา มชฺฌิมา ปฏิปทา นาม กถิตา.