อตฺถิสฺส กาเยติ อตฺถิ อสฺส กาเย, อชฺฌตฺตพหิทฺธา กาเย จิตฺตํ อุปสํหรตีติ กาเลน อตฺตโน กาเลน ปเรสํ กาเย. จิตฺตํ อุปนาเมติ. ๑- อตฺถี กาเยติ อิทํ ยสฺมา เอกนฺเตน น อตฺตโน กาโย, นาปิ ปรสฺเสว กาโย อธิปฺเปโต, ตสฺมา วุตฺตํ. เอตฺถ ปน อตฺตโน ชีวมานกสรีเร ปฏิกูลนฺติ ปริกมฺมํ กโรนฺตสฺส อปฺปนาปิ อุปจารมฺปิ ชายติ. ปรสฺส ชีวมานกสรีเร ปฏิกูลนฺติ ปริกมฺมํ กโรนฺตสฺส ๒- เนว อปฺปนา ชายติ, น อุปจารํ. นนุ จ ทสสุ อสุเภสุ อุภยมฺเปตํ ชายตีติ. อาม ชายติ. ตานิ หิ อนุปาทินฺนกปกฺเข ฐิตานิ, ตสฺมา ตตฺถ อปฺปนาปิ อุปจารมฺปิ ชายติ. อิทํ ปน อุปาทินฺนกปกฺเข ฐิตํ, เตเนเวตฺถ อุภยมฺเปตํ น ชายติ. อสุภานุปสฺสนาสงฺขาตา ปน วิปสฺสนาภาวนา โหตีติ เวทิตพฺพา. อิมสฺมึ ปพฺเพ กึ กถิตนฺติ. สมถวิปสฺสนา กถิตา.

อิทาเนตฺถ เอวํ สพฺพํ มนสิการสาธารณํ ปกิณฺณกํ เวทิตพฺพํ. เอเตสญฺหิ:-

นิมิตฺตโต ลกฺขณโต ธาตุโต อถ สุญฺญโต

ขนฺธาทิโต จ วิญฺเญยฺโย เกสาทีนํ วินิจฺฉโย.