@๔ ฉ.ม. กมโตถ ๕ ฉ.ม. เอวํ ๖ สํ. ส. ๑๕/๒๓๕/๒๔๘

@๗ อภิ. ๓๔/๘๓-๔/๑๕ ๘ ม. มู. ๑๒/๒๕๙/๒๒๐, ขุ ปฏิ. ๓๑/๗๓๘/๖๓๖ (สฺยา) ปฏิปตฺติกฺกโม. "กามาวจรา รูปาวจรา"ติ เอวมาทิ ภูมิกฺกโม. "จตฺตาโร สติปฏฺฐานา จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา"ติ ๑- วา "ทานกถํ สีลกถนฺ"ติ ๒- วา เอวมาทิ เทสนากฺกโม. เตสุ อิธ อุปฺปตฺติกฺกโม ตาว น ยุชฺชติ กลลาทีนํ วิย ขนฺธานํ ปุพฺพาปริยววตฺถาเนน อนุปฺปตฺติโต. น ปหานกฺกโม กุสลาพฺยากตานํ อปฺปหาตพฺพโต. น ปฏิปตฺติกฺกโม อกุสลานํ อปฺปฏิปชฺชนียโต. น ภูมิกฺกโม เวทนาทีนํ จตุภูมิกปริยาปนฺนตฺตา.

เทสนากฺกโม ปน ยุชฺชติ. อเภเทน หิ ยํ ปญฺจสุ ขนฺเธสุ อตฺตคฺคาหปติตํ เวเนยฺยชนํ สมูหฆนวินิพฺโภคทสฺสเนน อตฺตคฺคาหโต โมเจตุกาโม ภควา หิตกาโม ตสฺส ชนสฺส สุขคฺคหณตฺถํ จกฺขุอาทีนมฺปิ วิสยภูตํ โอฬาริกํ ปฐมํ รูปกฺขนฺธํ เทเสสิ. ตโต อิฏฺฐานิฏฺฐรูปสํเวทิตํ เวทนํ, ยํ เวทิยติ ๓- ตํ สญฺชานาตีติ เอวํ เวทนาวิสยสฺส อาการคฺคาหิกํ สญฺญาวเสน อภิสงฺขารเก สงฺขาเร, เตสํ เวทนาทีนํ นิสฺสยํ อธิปติภูตญฺจ วิญฺญาณนฺติ เอวํ ตาว กมโต วินิจฺฉยนโย วิญฺญาตพฺโพ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”