ตตฺถ ปญฺจาติ คณนปริจฺเฉโท, เตน น ตโต เหฏฺฐา, น อุทฺธนฺติ ทสฺเสติ. ขนฺธาติ ปริจฺฉินฺนธมฺมนิทสฺสนํ. ตตฺรายํ ขนฺธสทฺโท สมฺพหุเลสุ ฐาเนสุ นิปตติ ๑- ราสิมฺหิ, คุเณ, ปณฺณตฺติยํ, รุฬฺหิยนฺติ. "เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหาสมุทเท น สุกรํ อุทกสฺส ปมาณํ คเหตุํ `เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกานี'ติ วา `เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสตานี'ติ วา `เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสหสฺสานี'ติ วา `เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสตสหสฺสานี'ติ วา, อถโข อสงฺเขยฺโย อปฺปเมยฺโย มหาอุทกกฺขนฺโธเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉตี"ติอาทีสุ ๒- หิ ราสิโต ขนฺโธ นาม. น หิ ปริตฺตกํ อุทกํ อุทกกฺขนฺโธติ วุจฺจติ, พหุกเมว วุจฺจติ. ตถา น ปริตฺตกํ รชํ ๓- รชกฺขนฺโธ, น อปฺปมตฺตกา คาโว ควกฺขนฺโธ, น อปฺปมตฺตกํ พลํ พลกฺขนฺโธ, น อปฺปมตฺตกํ ปุญฺญํ ปุญฺญกฺขนฺโธติ วุจฺจติ. พหุกเมว หิ รชํ ๔- รชกฺขนฺโธ, พหุกาว ควาทโย ควกฺขนฺโธ พลกฺขนฺโธ ปุญฺญกฺขนฺโธติ วุจฺจนฺติ. "สีลกฺขนฺโธ สมาธิกฺขนฺโธ"ติอาทีสุ ๕- ปน คุณโต ขนฺโธ นาม. "อทฺทสา โข ภควา มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมานนฺ"ติ ๖- เอตฺถ ปน ๗- ปณฺณตฺติโต ขนฺโธ นาม. "ยํ จิตฺตํ มโน มานสํ ฯเปฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ"ติอาทีสุ ๘- รุฬฺหิโต ขนฺโธ นาม. สฺวายมิธ ราสิโต อธิปฺเปโต. อยํ หิ ขนฺธฏฺโฐ นาม ปิณฺฑฏฺโฐ ปูฏฏฺโฐ ๙- ฆฏฏฺโฐ ราสฏฺโฐ. ตสฺมา "ราสิลกฺขณา ขนฺธา"ติ เวทิตพฺพา. โกฏฺฐาสฏฺโฐติปิ วตฺตุํ วฏฺฏติ. โลกสฺมึ หิ อิณํ คเหตฺวา

@๓ ฉ.ม. ปริตฺตโก รโช ๔ ฉ.ม. รโช ๕ ที.ปา. ๑๑/๓๕๕/๒๕๑

@๖ สํ. สฬา. ๑๘/๓๒๒/๒๒๓ (สฺยา) ๗ ฉ.ม. ปน-สทฺโท น ทิสฺสติ