ตโต "เอตสฺส อนฺนตรํ สุตฺตปทํ อาหรา"ติ วตฺตพฺโพ. สเจ อาหรติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ อาหรติ, สยํ อาหริตฺวา "เอวมสฺสายํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉตี"ติ ๑- อิมินา เต สตฺถุ สาสเนน วาโท ภินฺโน. โลกุตฺตรมคฺโค ปญฺจงฺคิโก นาม นตฺถิ, อฏฺฐงฺคิโกว โหตีติ วตฺตพฺโพ.

อิมานิ ปน ตีณิ องฺคานิ ปุพฺเพ ปริสุทฺธานิ วตฺตนฺติ, โลกุตฺตรมคฺคกฺขเณ ปริสุทฺธตรานิ โหนฺติ. อถ ปญฺจงฺคิโก มคฺโคติ อิทํ กิมตฺถํ คหิตนฺติ? อติเรกกิจฺจทสฺสนตฺถํ. ยสฺมิญฺหิ สมเย มิจฺฉาวาจํ ปชหติ สมฺมาวาจํ ปูเรติ, ตสฺมึ สมเย สมฺมากมฺมนฺตสมฺมาอาชีวา นตฺถิ. อิมานิ ปญฺจ การาปกงฺคาเนว มิจฺฉาวาจํ ปชหนฺติ, สมฺมาวาจา ปน สยํ วิรติวเสน ปูเรติ. ยสฺมึ สมเย มิจฺฉากมฺมนฺตํ ปชหนฺติ, สมฺมากมฺมนฺตํ ปูเรติ, ตสฺมึ สมเย สมฺมาวาจาสมฺมาอาชีวา นตฺถิ. อิมานิ ปญฺจ การาปกงฺคาเนว มิจฺฉากมฺมนฺตํ ปชหนฺติ, สมฺมากมฺมนฺโต ปน สยํ วิรติวเสน ปูเรติ. ยสฺมึ สมเย มิจฺฉาอาชีวํ ปชหนฺติ, สมฺมาอาชีวํ ปูเรติ, ตสฺมึ สมเย สมฺมาวาจาสมฺมากมฺมนฺตา นตฺถิ. อิมานิ ปญฺจ การาปกงฺคาเนว มิจฺฉาอาชีวํ ปชหนฺติ, สมฺมาอาชีโว ปน สยํ วิรติวเสน ปูเรติ. อิมํ เอเตสํ ปญฺจนฺนํ การาปกงฺคานํ กิจฺจาติเรกตํ ทสฺเสตุํ ปญฺจงฺคิโก มคฺโคติ คหิตํ. โลกุตฺตรมคฺโค ปน อฏฺฐงฺคิโกว โหติ, ปญฺจงฺคิโก นาม นตฺถิ.

ยทิ สมฺมาวาจาทีหิ สทฺธึ อฏฺฐงฺคิโกติ วทถ, จตสฺโส สมฺมาวาจาเจตนา ติสฺโส สมฺมากมฺมนฺตเจตนา สตฺต สมฺมาอาชีวเจตนาติ อิมมฺหา เจตนาพหุตฺตา กถํ มุจฺจิสฺสถ. ตสฺมา ปญฺจงฺคิโกว โลกุตฺตรมคฺโคติ. เจตนาพหุตฺตาปิ ๒- ปมุจฺจิสฺสาม, อฏฺฐงฺคิโกว โลกุตฺตรมคฺโคติ จ วกฺขาม. ตฺวํ ตาว มหาจตฺตารีสกภาณโก โหสิ น โหสีติ ปุจฺฉิตพฺโพ. สเจ น โหมีติ วทติ, ตฺวํ อภาณกตฺตา น ชานาสีติ วตฺตพฺโพ. สเจ ภาณโกสฺมีติ วทติ, สุตฺตํ อาหราติ วตฺตพฺโพ. สเจ สุตฺตํ อาหรติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ อาหรติ, สยํ อุปริปณฺณาสโต อาหริตพฺพํ:-