@๙ ฉ.ม. ปิ-สทฺโท น ทิสฺสติ

ยถา ปน ปุพฺพุโฬ อสาโร, เอวํ เวทนาปิ. ยถา ปน ๑- โส อพโล ๒- อคยฺหุปโค, น สกฺกา ตํ คเหตฺวา ผลกํ วา อาสนํ วา กาตุํ, คหิตคฺคหิโตปิ ภิชฺชเตว, เอวํ เวทนาปิ อพลา อคยฺหุปคา, น สกฺกา นิจฺจาติ วา ธุวาติ วา คเหตุํ, คหิตคฺคหิตาปิ ๓- น ตถา ติฏฺฐติ. เอวํ อคยฺหุปคาปิ ๔- เวทนา ปุพฺพุฬสทิสา. ยถา ปน ตสฺมึ ตสฺมึ อุทกพินฺทุมฺหิ ปุพฺพุโฬ อุปฺปชฺชติ เจว นิรุชฺฌติ จ, น จิรฏฺฐิติโก โหติ, เอวํ เวทนาปิ อุปฺปชฺชติ เจว นิรุชฺฌติ จ, น จิรฏฺฐิติกา โหติ. เอกจฺฉรกฺขเณ โกฏิสตสหสฺสสงฺขา ๕- อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌติ. ยถา จ ปุพฺพุโฬ อุทกตลํ, อุทกพินฺทุํ, อุทกชลฺลกํ, สงฺกฑฺฒิตฺวา ปูฏํ กตฺวา คหณวาตํ จาติ จตฺตาริ การณานิ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ, เอวํ เวทนาปิ วตฺถุํ อารมฺมณํ กิเลสชาลํ ผสฺสสงฺฆฏฺฏนํ จาติ จตฺตาริ การณานิ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ. เอวมฺปิ เวทนา ปุพฺพุฬสทิสา.

สญฺญาปิ อสารกฏฺเฐน มรีจิสทิสา. ตถา อคยฺหุปคฏฺเฐน. น หิ สกฺกา นํ คเหตฺวา ปิวิตุํ วา นหายิตุํ วา ภาชนํ วา ปูเรตุํ. อปิจ ยถา มรีจิ วิปฺผนฺทติ, สญฺชาตุมฺมิเวโค วิย ขายติ. เอวํ นีลสญฺญาทิเภทา สญฺญาปิ นีลาทิอนุภวนตฺถาย ผนฺทติ วิปฺผนฺทติ. ยถา จ มรีจิ มหาชนํ วิปฺปลมฺเภติ, ปริปุณฺณวาปี วิย ปริปุณฺณนที วิย ทิสฺสตีติ วทาเปติ, เอวํ สญฺญาปิ วิปฺปลมฺเภติ, อิทํ นีลกํ สุภํ สุขํ นิจฺจนฺติ วทาเปติ. ปีตกาทีสุปิ เอเสว นโย. เอวํ วิปฺปลมฺภเนนาปิ มรีจิสทิสา.

สงฺขาราปิ อสารกฏฺเฐน กทลิกฺขนฺธสทิสา. ตถา อคยฺหุปคฏฺเฐน. ยเถว หิ กทลิกฺขนฺธโต กิญฺจิ คเหตฺวา น สกฺกา โคปานสีอาทีนํ อตฺถาย อุปเนตุํ, อุปนีตมฺปิ น ตถา โหติ, เอวํ สงฺขาราปิ น สกฺกา นิจฺจาทิวเสน คเหตุํ,

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”