เอวํ สมญฺญาทีหิ ภิกฺขุํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ อุปสมฺปทาวเสน ทสฺเสตุํ สมคฺเคน สํเฆนาติอาทิมาห. ตตฺถ สมคฺเคน สํเฆนาติ สพฺพนฺติเมน ปริจฺเฉเทน ปญฺจวคฺคกรณีเย กมฺเม ยาวติกา ภิกฺขู กมฺมปฺปตฺตา, เตสํ อาคตตฺตา ฉนฺทารหานํ ฉนฺทสฺส อาหฏตฺตา สมฺมุขีภูตานญฺจ อปฺปฏิกฺโกสนโต เอกสฺมึ กมฺเม สมคฺคภาวํ

อุปสมฺปนฺโน นาม อุปริภาวํ สมาปนฺโน, ปตฺโตติ อตฺโถ. ภิกฺขุภาโว หิ อุปริภาโว. ตญฺเจส ยถาวุตฺเตน กมฺเมน สมาปนฺนตฺตา อุปสมฺปนฺโนติ วุจฺจติ. เอเตน ยา อิมา เอหิภิกฺขุอุปสมฺปทา สรณคมนอุปสมฺปทา โอวาทปฏิคฺคหณ- อุปสมฺปทา ปญฺหาพฺยากรณอุปสมฺปทา ครุธมฺมปฏิคฺคหณอุปสมฺปทา ทูเตน อุปสมฺปทา อฏฺฐวาจิกา อุปสมฺปทา ญตฺติจตุตฺถกมฺมอุปสมฺปทาติ อฏฺฐ อุปสมฺปทา วุตฺตา, ตาสํ ญตฺติจตุตฺถกมฺมอุปสมฺปทา ทูเตน อุปสมฺปทา อฏฺฐวาจิกา อุปสมฺปทาติ อิมา ติสโสว ถาวรา, เสสา พุทฺเธ ธรมาเนเยว อเหสุํ. ตาสุ อุปสมฺปทาสุ อิมสฺมึ ฐาเน อยํ ญตฺติจตุตฺถกมฺมอุปสมฺปทาว อธิปฺเปตา.

[๕๑๑] ปาฏิโมกฺขสํวรนิทฺเทเส ปาฏิโมกฺขนฺติ สิกฺขาปทสีลํ. ตญฺหิ โย นํ ปาติ รกฺขติ, ตํ โมกฺเขติ โมจยติ อาปายิกาทีหิ ทุกฺเขหิ, ตสฺมา ปาฏิโมกฺขนฺติ วุตฺตํ. สีลํ ปติฏฺฐาติอาทีนิ ตสฺเสว เววจนานิ. ตตฺถ สีลนฺติ กามญฺเจตํ สห กมฺมวาจาปริโยสาเนน อิชฺฌนกสฺส ปาฏิโมกฺขสฺส เววจนํ, เอวํ สนฺเตปิ ธมฺมโต เอตํ สีลํ นาม ปาณาติปาตาทีหิ วา วิรมนฺตสฺส วตฺตปฏิปตฺตึ มา ปูเรนฺตสฺส เจตนาทโย ธมฺมา เวทิตพฺพา. วุตฺตเญฺหตํ ปฏิสมฺภิทายํ "กึ สีลนฺติ เจตนา สีลํ, เจตสิกํ สีลํ, สํวโร สีลํ, อวีติกฺกโม สีลนฺ"ติ. ๑-

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๖๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกานิเทศ”