@๔ สี. โอมกํ, ฉ.ม. อูนกํ ๕ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ

มนุสฺสา วิหารํ คนฺตฺวา เวฬุํ ยาจนฺติ, ภิกฺขู สํฆิโกติ ทาตุํ น วิสหนฺติ, มนุสฺสา ปุนปฺปุนํ ยาจนฺติ วา ตชฺเชนฺติ วา, ตทา ภิกฺขูหิ "ทณฺฑกมฺมํ กตฺวา คณฺหถา"ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. เวฬุทานํ นาม น โหติ. สเจ เต ทณฺฑกมฺมตฺถาย วาสิผรสุอาทีนิ วา ขาทนียโภชนียํ วา เทนฺติ, คเหตุํ น วฏฺฏติ. วินยฏฺฐกถายํ ปน "ทฑฺฒเคหา มนุสฺสา คณฺหิตฺวา คจฺฉนฺตา น วาเรตพฺพา"ติ วุตฺตํ.

สเจ สํฆสฺส เวฬุคุมฺเพ เวฬุทูสิกา อุปฺปชฺชนฺติ, ตํ อาโกฏฺฏาเปนฺตานํ ๑- เวฬุ นสฺสติ, กึ กาตพฺพนฺติ. ภิกฺขาจาเร มนุสฺสานํ อาจิกฺขิตพฺพํ. สเจ โกฏฺเฏตุํ น อิจฺฉนฺติ, สมภาคํ ลภิสฺสถาติ วตฺตพฺพา. น อิจฺฉนฺติเยว, เทฺว โกฏฺฐาเส ลภิสฺสถาติ วตฺตพฺพา. เอวมฺปิ อนิจฺฉนฺเตสุ นฏฺเฐนตฺโถ นตฺถิ, ตุมฺหากํ คเณ ๒- สติ ทณฺฑกมฺมํ กริสฺสถ, โกฏฺเฏตฺวา คณฺหถาติ วตฺตพฺพา. เวฬุทานํ นาม น โหติ. เวฬุคุมฺเพ อคฺคิมฺหิ อุฏฺฐิเตปิ อุทเกน วุยฺหมานเวฬูสุปิ เอเสว นโย. รุกฺเขสุปิ อยเมว กถามคฺโค. รุกฺโข ปน สูจิทณฺฑกปฺปมาโณ ครุภณฺฑํ โหติ. สํฆิเก รุกฺเข โกฏฺฏาเปตฺวา สํฆํ อนาปุจฺฉิตฺวาปิ สํฆิกํ อาวาสํ กาตุํ ลพฺภติ. วจนปถจฺเฉทนตฺถํ ปน อาปุจฺฉิตฺวาว กาตพฺโพ.

ปุคฺคลิกํ กาตุํ ลพฺภติ น ลพฺภตีติ? น ลพฺภติ. หตฺถกมฺมสีเสน ปน เอกสฺมึ เคเห มญฺจฏฺฐานมตฺตํ ลพฺภติ. ตีสุ เคเหสุ เอกํ เคหํ ลภติ. สเจ ทพฺพสมฺภารา ปุคฺคลิกา โหนฺติ, ภูมิ สํฆิกา, เอกํ เคหํ กตฺวา สมภาคํ ลภติ. ทฺวีสุ เคเหสุ เอกํ เคหํ ลภติ. สํฆิกรุกฺเข สํฆิกํ อาวาสํ พาเธนฺเต สํฆํ อนาปุจฺฉา หาเรตุํ วฏฺฏติ น วฏฺฏตีติ? วฏฺฏติ, วจนปถจฺเฉทนตฺถํ ปน อาปุจฺฉิตฺวาว หาเรตพฺโพ. สเจ รุกฺขํ นิสฺสาย สํฆสฺส มหนฺโต ลาโภ โหติ, น หาเรตพฺโพ. ปุคฺคลิกรุกฺเข สํฆิกํ อาวาสํ พาเธนฺเต รุกฺขสามิกสฺส อาจิกฺขิตพฺพํ. สเจ หริตุํ น อิจฺฉติ, เฉทาเปตฺวา หาเรตพฺโพ. รุกฺขํ เม เทถาติ โจเทนฺตสฺส