[๕๒๐-๕๒๑] สาตจฺจํ เนปกฺกนฺติ สตฺตํ ปวตฺตยิตพฺพโต สาตจฺจสงฺขาตํ วิริยญฺเจว ปริปากคตตฺตา เนปกฺกสงฺขาตํ ปญฺญญฺจ ยุตฺโต อนุยุตฺโต ปวตฺตยมาโนเยว ชาคริยานุโยคํ อนุยุตฺโต วิหรตีติ อตฺโถ. เอตฺถ จ วิริยํ โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสกํ กถิตํ, ปญฺญาปิ วิริยคติกาเอว. วิริเย โลกิยมฺหิ โลกิยา, โลกุตฺตเร โลกุตฺตราติ อตฺโถ.
[๕๒๒] โพธิปกฺขิกานํ ๑- ธมฺมานนฺติ จตุสจฺจโพธิสงฺขาตสฺส มคฺคญฺญาณสฺส ปกฺเข ภวานํ ธมฺมานํ. เอตฺตาวตา สพฺเพปิ สตฺตตึส โพธิปกฺขิยธมฺเม สมูหโต คเหตฺวา โลกิยายปิ ภาวนาย เอการมฺมเณ เอกโต ปวตฺตนสมตฺเถ โพชฺฌงฺเคเยว ทสฺเสนฺโต สตฺต โพชฺฌงฺคาติอาทิมาห. เต โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสกาว กถิตาติ เวทิตพฺพา. เสสเมตฺถ เหฏฺฐา วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถเมว.
[๕๒๓] อภิกฺกนฺเตติอาทินิทฺเทเส อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเตติ เอตฺถ ตาว อภิกฺกนฺตํ วุจฺจติ ปุรโต คมนํ. ปฏิกฺกนฺตนฺติ นิวตฺตนํ. ตทุภยมฺปิ จตูสุ อิริยาปเถสุ ลพฺภติ. คมเน ตาว ปุรโต กายํ อภิหรนฺโต อภิกฺกมติ นาม. ปฏินิวตฺตนฺโต ๒- ปฏิกฺกมติ นาม. ฐาเนปิ ฐิตโกว กายํ ปุรโต โอนมนฺโต ๓- อภิกฺกมติ นาม. ปจฺฉโต อปนาเมนฺโต ปฏิกฺกมติ นาม. นิสชฺชายปิ นิสินฺนโกว อาสนสฺส ปุริมองฺคาภิมุโข สํสรนฺโต อภิกฺกมติ นาม. ปจฺฉิมองฺคปฺปเทสํ ปจฺโจสรนฺโต ๔- ปฏิกฺกมติ นาม. นิปชฺชายปิ เอเสว นโย.