โลกุตฺตรจตุตฺถํ อปฺปมาณารมฺมณํ.

กิริยโตปิ เตสํ ทฺวาทสนฺนํ ฌานานํ อิทเมว อารมฺมณวิธานํ. ตีณิ ฌานานิ นมคฺคารมฺมณาติ ปจฺจเวกฺขณญาณํ วา เจโตปริยาทิญาณํ วา มคฺคํ อารมฺมณํ กเรยฺย, ตีณิ ฌานานิ ตถา อปฺปวตฺติโต นมคฺคารมฺมณา, สหชาตเหตุวเสน ปน สิยา มคฺคเหตุกา. วิริยเชฏฺฐิกาย วา วีมํสาเชฏฺฐิกาย วา มคฺคภาวนาย มคฺคาธิปติโน. ฉนฺทจิตฺตเชฏฺฐกกาเล ผลกาเล จ นวตฺตพฺพา.

จตุตฺถํ ฌานนฺติ อิธาปิ กุสลโต เตรสฺสุ จตุตฺถชฺฌาเนสุ สพฺพตฺถปาทกอิทฺธิวิธทิพฺพโสตทิพฺพจกฺขุยถากมฺมูปคญาณจตุตฺถญฺเจว จตุพฺพิธญฺจ อารุปฺปจตุตฺถํ มคฺคารมฺมณาทิภาเวน น วตฺตพฺพํ. เจโตปริยปุพฺเพนิวาส- อนาคตํสญาณจตุตฺถํ ปน มคฺคารมฺมณํ โหติ. น วตฺตพฺพํ มคฺคเหตุกํ มคฺคาธิปตีติ วา, โลกุตฺตรจตุตฺถํ มคฺคารมฺมณํ น โหติ, มคฺคกาเล ปน สหชาตเหตุวเสน มคฺคเหตุกํ. วิริยวีมํสาเชฏฺฐิกาย มคฺคภาวนาย มคฺคาธิปติ. ฉนฺทจิตฺตเชฏฺฐิกาย เจว มคฺคภาวนาย ผลกาเล จ น วตฺตพฺพํ. กิริยโตปิ ทฺวาทสสุ ฌาเนสุ อยเมว นโย.