ตตฺถ ทุวิธํ สิกฺขาปทํ ปริยายสิกฺขาปทํ นิปฺปริยายสิกฺขาปทญฺจ. ตตฺถ วิรติ นิปฺปริยายสิกฺขาปทํ. สา หิ "ปาณาติปาตา เวรมณี"ติ ปาลิยํ อาคตา, โน เจตนา. วิรมนฺโต จ ตายเอว ตโต ตโต วิรมติ, น เจตนาย, เจตนํ ปน อาหริตฺวา ทสฺเสสิ. ตถา เสสเจตนาสมฺปยุตฺตธมฺเม. วีติกฺกมกาเล หิ เวรเจตนา ทุสฺสีลฺยํ นาม. ตสฺมา สา วิรติกาเลปิ สุลีลฺยวเสน วุตฺตา, ผสฺสาทโย ตํสมฺปยุตฺตตฺตา คหิตาติ.

อิทานิ เอเตสุ สิกฺขาปเทสุ ญาณสมุตฺเตชนตฺถํ อิเมสํ ปาณาติปาตาทีนํ ธมฺมโต โกฏฺฐาสโต อารมฺมณโต เวทนาโต มูลโต กมฺมโต สาวชฺชโต ปโยคโต จ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

ตตฺถ ธมฺมโตติ ปญฺจเปเต ปาณาติปาตาทโย เจตนาธมฺมาว โหนฺติ. โกฏฺฐาสโต ปญฺจปิ กมฺมปถาเอว.

อารมฺมณโต ปาณาติปาโต ชีวิตินฺทฺริยารมฺมโณ. อทินฺนาทานํ สตฺตารมฺมณํ วา สงฺขารารมฺมณํ วา. มิจฺฉาจาโร อิตฺถีปุริสารมฺมโณ. มุสาวาโท สตฺตารมฺมโณ วา สงฺขารารมฺมโณ วา. สุราปานํ สงฺขารารมฺมณํ.