ปโยคโตติ ปาณาติปาโต สาหตฺถิโกปิ โหติ อาณตฺติโกปิ. ตถา อทินฺนาทานํ. มิจฺฉาจารมุสาวาทสุราปานานิ สาหตฺถิกาเนวาติ.

เอวเมตฺถ ปาณาติปาตาทีนํ ธมฺมาทิวเสน วินิจฺฉยํ ญตฺวา ปาณาติปาตา เวรมณีติอาทีนมฺปิ ธมฺมโต โกฏฺฐาสโต อารมฺมณโต เวทนาโต มูลโต กมฺมโต ขณฺฑโต สมาทานโต ปโยคโต จ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

ตตฺถ ธมฺมโตติ ปริยายสีลวเสน ปฏิปาฏิยา ปญฺจ เจตนาธมฺมาว. โกฏฺฐาสโตติ ปญฺจปิ กมฺมปถาเอว. อารมฺมณโตติ ปาณาติปาตา เวรมณี ปรสฺส ชีวิตินฺทฺริยํ อารมฺมณํ กตฺวา อตฺตโน เวรเจตนาย วิรมติ. อิตราสุปิ เอเสว นโย. สพฺพาปิ หิ เอตา วีติกฺกมิตพฺพวตฺถุํ อารมฺมณํ กตฺวา เวรเจตนาหิเยว วิรมนฺติ. เวทนาโตติ สพฺพาปิ สุขเวทนา วา โหนฺติ มชฺฌตฺตเวทนา วา. มูลโตติ ญาณสมฺปยุตฺตจิตฺเตน วิรมนฺตสฺส อโลภอโทสอโมหมูลา โหนฺติ, ญาณวิปฺปยุตฺตจิตฺเตน วิรมนฺตสฺส อโลภอโทสมูลา โหนฺติ. กมฺมโตติ มุสาวาทา เวรมณีเยเวตฺถ วจีกมฺมํ, เสสา กายกมฺมํ. ขณฺฑโตติ คหฏฺฐา ยํ ยํ วีติกฺกมนฺติ, ตํ ตเทว ขณฺฑํ โหติ ภิชฺชติ, อวเสสํ น ภิชฺชติ. กสฺมา? คหฏฺฐา หิ อนิพทฺธสีลา โหนฺติ, ยํ ยํ สกฺโกนฺติ, ตํ ตเทว โคเปนฺติ. สามเณรานํ ปน เอกสฺมิมฺปิ ๑- วีติกฺกมนฺเต สพฺพานิปิ ๑- ภิชฺชนฺติเยว. น เกวลญฺจ เอตานิ, เสสสีลานิปิ ภิชฺชนฺติเยว. เตสํ ปน วีติกฺกโม ทณฺฑกมฺมวตฺถุโก, "ปุน เอวรูปํ น กริสฺสามี"ติ ทณฺฑกมฺเม กเต สีลํ ปริปุณฺณํ โหติ. สมาทานโตติ สยเมว "ปญฺจ สีลานิ อธิฏฺฐหามี"ติ อธิฏฺฐหนฺเตนปิ ปาฏิเยกฺกํ ปาฏิเยกฺกํ สมาทิยนฺเตนปิ สมาทินฺนานิ โหนฺติ, อญฺญสฺส สนฺติเก นิสีทิตฺวา "ปญฺจ สีลานิ สมาทิยามี"ติ