[๗๙๔] มคฺคสมงฺคิสฺส ญาณํ ทุกฺเขเปตํ ญาณนฺติ เอตฺถ เอกเมว มคฺคญาณํ จตูสุ สจฺเจสุ เอกปฏิเวธวเสน จตูสุ ฐาเนสุ คหิตํ. ๑-

[๗๙๖] ธมฺเม ญาณนฺติ เอตฺถ มคฺคปญฺญา ตาว จตุนฺนํ สจฺจานํ เอกปฏิเวธวเสน ธมฺเม ญาณํ นาม โหตุ, ผลปญฺญา กถํ ธมฺเม ญาณํ นามาติ?

อิทานิ ยถา เตน นยํ เนติ, ตํ อาการํ ทสฺเสตุํ เย หิ เกจิ อตีตมทฺธานนฺติ- อาทิมาห. ตตฺถ อพฺภญฺญึสูติ ๑- ชานึสุ ปฏิวิชฺฌึสุ. อิมญฺเญวาติ ยํ ทุกฺขํ อตีเต อพฺภญฺญึสุ, ยญฺจ อนาคเต อภิชานิสฺสนฺติ, น ตญฺเญว อิมํ, สริกฺขฏฺเฐน ปน เอวํ วุตฺตํ. อตีเตปิ หิ ฐเปตฺวา ตณฺหํ เตภูมิกขนฺเธเยว ทุกฺขสจฺจนฺติ ปฏิวิชฺฌึสุ, ตณฺหํเยว สมุทยสจฺจนฺติ, นิพฺพานเมว นิโรธสจฺจนฺติ, อริยมคฺคเมว มคฺคสจฺจนฺติ ปฏิวิชฺฌึสุ, อนาคเตปิ เอวเมว ปฏิวิชฺฌิสฺสนฺติ, เอตรหิปิ เอวเมว ปฏิวิชฺฌนฺตีติ สริกฺขฏฺเฐน "อิมญฺเญวา"ติ วุตฺตํ. อิทํ วุจฺจติ อนฺวเย ญาณนฺติ อิทํ อนุคมนญาณํ นยนญาณํ การณญาณนฺติ วุจฺจติ.