ปริจฺเจ ๑- ญาณนฺติ จิตฺตปริจฺเฉทญาณํ. ปรสตฺตานนฺติ ฐเปตฺวา อตฺตานํ เสสสตฺตานํ. อิตรํ ตสฺเสว เววจนํ. เจตสา เจโต ปริจฺจ ปชานาตีติ อตฺตโน จิตฺเตน เตสํ จิตฺตํ สราคาทิวเสน ปริจฺฉินฺทิตฺวา นานปฺปการโต ชานาติ. สราคํ วาติอาทีสุ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ เหฏฺฐา สติปฏฺฐานวิภงฺเค วุตฺตเมว. อยํ ปน วิเสโส:- อิธ "อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ, วิมุตฺตํ วา จิตฺตนฺ"ติ เอตฺถ โลกุตฺตรมฺปิ ลพฺภติ. อวิปสฺสนูปคมฺปิ หิ ปรจิตฺตญาณสฺส วิสโย โหติเยว.

อวเสสา ปญฺญาติ ธมฺเม ญาณาทิกา ติสฺโส ปญฺญา ฐเปตฺวา เสสา สพฺพาปิ ปญฺญา ญาณนฺติ สมฺมตตฺตา สมฺมติญาณํ นาม โหติ. วจนตฺโถ ปเนตฺถ สมฺมติมฺหิ ญาณนฺติ สมฺมติญาณํ.

[๗๙๗] กามาวจรกุสเลติ ปญฺญาติ อยญฺหิ เอกนฺเตน วฏฺฏสฺมึ จุติปฏิสนฺธึ อาจินเตว, ตสฺมา "อาจยาย โน อปจยายา"ติ วุตฺตา. โลกุตฺตรมคฺคปญฺญา ปน ยสฺมา จุติปฏิสนฺธึ อปจินเตว, ตสฺมา "อปจยาย โน อาจยายา"ติ วุตฺตา. รูปาวจรารูปาวจรปญฺญา จุติปฏิสนฺธิมฺปิ อาจินติ, วิกฺขมฺภนวเสน กิเลเส เจว กิเลสมูลเก จ ธมฺเม อปจินติ, ตสฺมา "อาจยาย เจว อปจยาย จา"ติ วุตฺตา. เสสา เนว จุติปฏิสนฺธึ อาจินติ น อปจินติ, ตสฺมา "เนว อาจยาย โน อปจยายา"ติ วุตฺตา.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๖๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิเทศ”