@๓-๓ ม. สมคฺคสญฺญาย ปน "วฏฺฏตี"ติ สญฺญาย วา กโรนฺตสฺส เภโทว โหติ อนวชฺชา. ตตฺถ นวนฺนเมว สํฆเภเท อิทํ สุตฺตํ:- "เอกโต อุปาลิ จตฺตาโร โหนฺติ, เอกโต จตฺตาโร, นวโม อนุสฺสาเวติ, สลากํ คาเหติ `อยํ ธมฺโม อยํ วินโย อิทํ สตฺถุสาสนํ, อิมํ คณฺหถ อิมํ โรเจถา'ติ, เอวมฺปิ โข อุปาลิ สํฆราชิ เจว โหติ สํฆเภโท จ. นวนฺนํ วา อุปาลิ อติเรกนวนฺนํ วา สํฆราชิ เจว โหติ สํฆเภโท จา"ติ. ๑-

เอเตสุ จ ปน ปญฺจสุ สํฆเภโทว วจีกมฺมํ, เสสานิ กายกมฺมานีติ เอวํ กมฺมโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.

ทฺวารโตติ สพฺพาเนว เจตานิ กายทฺวารโตปิ วจีทฺวารโตปิ สมุฏฺฐหนฺติ. ปุริมานิ ปเนตฺถ จตฺตาริ อาณตฺติกวิชฺชามยปโยควเสน วจีทฺวารโต สมุฏฺฐหิตฺวาปิ กายทฺวารเมว ปูเรนฺติ. สํฆเภโท หตฺถมุทฺธาย เภทํ กโรนฺตสฺส กายทฺวารโต สมุฏฺฐหิตฺวาปิ วจีทฺวารเมว ปูเรตีติ เอวเมตฺถ ทฺวารโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๗๐๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “ฉักกนิเทศ”