กปฺปฏฺฐิติยโตติ สํฆเภโทเยว เจตฺถ กปฺปฏฺฐิติโย. สณฺฐหนฺเต หิ กปฺเป กปฺปเวมชฺเฌ วา สํฆเภทํ กตฺวา กปฺปวินาเสเยว มุจฺจติ. สเจปิ หิ "เสฺวว กปฺโป วินสฺสิสฺสตี"ติ อชฺช สํฆเภทํ กโรติ, เสฺวเยว มุจฺจติ, เอกทิวสเมว นิรเย ปจฺจติ, เอวํ กรณํ ปน นตฺถิ. เสสานิ จตฺตาริ กมฺมานิ อนนฺตริยาเนว โหนฺติ, น กปฺปฏฺฐิติยานีติ เอวเมตฺถ กปฺปฏฺฐิติยโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.

ปากโตติ เยน จ ปญฺจเปตานิ กมฺมานิ กตานิ โหนฺติ, ตสฺส สํฆเภโทเยว ปฏิสนฺธิวเสน วิปจฺจติ, เสสานิ "อโหสิกมฺมํ นาโหสิ กมฺมวิปาโก"ติ เอวมาทีสุ สงฺขฺยํ ๒- คจฺฉนฺติ. สํฆเภทาภาเว โลหิตุปฺปาโท, ตทภาเว อรหนฺตฆาตโก, ตทภาเว สเจปิ ปิตา สีลวา โหติ มาตา ทุสฺสิลา, โน วา ตถา สีลวตี, ปิตุฆาโต ปฏิสนฺธิวเสน วิปจฺจติ. สเจ มาตา, มาตุฆาโต. ทฺวีสุปิ สีเลน วา ทุสฺสีเลน วา สมาเนสุ มาตุฆาโตว ปฏิสนฺธิวเสน วิปจฺจติ. มาตา หิ ทุกฺกรการินี พหูปการา จ ปุตฺตานนฺติ เอวเมตฺถ ปากโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.

สาธารณาทีหีติ ปุริมานิ จตฺตาริ สพฺเพสมฺปิ คหฏฺฐปพฺพชิตานํ สาธารณานิ. สํฆเภโท ปน "น โข อุปาลิ ภิกฺขุนี สํฆํ ภินฺทติ, น สิกฺขมานา, น สามเณโร, น สามเณรี, น อุปาสโก, น อุปาสิกา สํฆํ ภินฺทติ, ภิกฺขุ โข อุปาลิ ปกตตฺโต สมานสํวาสโก สมานสีมายํ ฐิโต สํฆํ ภินฺทตี"ติ ๑- วจนโต วุตฺตปฺปการสฺส ภิกฺขุโนว โหติ, น อญฺญสฺส. ตสฺมา อสาธารโณ. อาทิสทฺเทน สพฺเพเปเต ทุกฺขเวทนาสหคตา โทสโมหสมฺปยุตฺตา จาติ เอวเมตฺถ สาธารณาทีหิปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๗๐๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ฉักกนิเทศ”