@๓ ฉ.ม. เอกเมว ๔ ฉ.ม. มหาโสณตฺเถรํ ตุเมฺห ปน ภนฺเตติ. "อหํ มหาเจติยํ วนฺทิสฺสามี"ติ เทฺว เถเร อนุสาสิตฺวา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรนฺโต มหาวิหารํ สมฺปาปุณิ. ตสฺมึ สมเย มหาวิหาโร สุญฺโญ, เจติยงฺคเณ เอรณฺฑา ชาตา, เจติยํ คจฺเฉหิ ปริวาริตํ, เสวาเลน ปริโยนทฺธํ. เถโร ธรมานกพุทฺธสฺส นิปจฺจการํ ๑- ทสฺเสนฺโต วิย มหาเจติยํ วนฺทิตฺวา ปจฺฉิมทิสาย สาลํ ปวิสิตฺวา โอโลเกนฺโต "เอวรูปสฺส นาม ลาภคฺคยสคฺคปฺปตฺตสฺส สรีรธาตุนิจยฏฺฐานํ ๒- อนาถํ ชาตนฺ"ติ จินฺตยมาโน นิสีทิ.

อถาวิทูเร รุกฺเข อธิวตฺถา เทวตา อทฺธิกมนุสฺสรูเปน ตณฺฑุลนาฬิญฺจ คุฬปิณฺฑญฺจ อาทาย เถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา กตฺถ คจฺฉถ ภนฺเตติ. อหํ ทกฺขิณทิสํ อุปาสกาติ. อหมฺปิ ตตฺเถว คนฺตุกาโม, สห คจฺฉาม ภนฺเตติ. อหํ ทุพฺพโล ตว คติยา คนฺตุํ น สกฺขิสฺสามิ, ตฺวํ ปุรโต คจฺฉ อุปาสกาติ. "อหมฺปิ ตุมฺหากํ คติยา คมิสฺสามี"ติ เถรสฺส ปตฺตจีวรํ อคฺคเหสิ. ติสฺสวาปีปาฬึ อารุฬฺหกาเล จ ปตฺตํ อาหราเปตฺวา ปานกํ กตฺวา อทาสิ. เถรสฺส ปีตมตฺเตเยว พลมตฺตา สณฺฐาติ. เทวตา ปฐวึ สงฺขิปิตฺวา เวณุนทีสนฺติเก เอกํ ฉฑฺฑิตวิหารํ ปตฺวา เถรสฺส วสนฏฺฐานํ ปฏิชคฺคิตฺวา อทาสิ.

ปุนทิวเส เถเรน มุเข โธวิตมตฺเต ยาคุํ ปจิตฺวา อทาสิ, ยาคุํ ปีตสฺส ภตฺตํ ปจิตฺวา อุปนาเมสิ. เถโร "ตุยฺหํ ฐเปหิ อุปาสกา"ติ ปตฺตํ หตฺเถน ปิทหิ. "อหํ น ทูรํ คมิสฺสามี"ติ เทวตา เถรสฺเสว ปตฺเต ภตฺตํ ปกฺขิปิตฺวา กตภตฺตกิจฺจสฺส เถรสฺส ๓- ปตฺตจีวรมาทาย คมนมคฺคํ ๔- ปฏิปนฺนา ปฐวึ สงฺขิปิตฺวา ชชฺชรนทีสนฺติกํ เนตฺวา "ภนฺเต เอตํ ปณฺณขาทกมนุสฺสานํ วสนฏฺฐานํ, ธุโม ๕- ปญฺญายติ, อหํ ปุรโต คมิสฺสามี"ติ เถรํ วนฺทิตฺวา อตฺตโน ภวนํ อคมาสิ. เถโร สพฺพมฺปิ ภยกาลํ ปณฺณขาทกมนุสฺเส นิสฺสาย วสิ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๗๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “ฉักกนิเทศ”