[๘๘๐] มานาติมานนิทฺเทเส โย เอวรูโปติ โย เอโส "อยํ ปุพฺเพ มยา สทิโส, อิทานิ อหํ เสฏฺโฐ, อยํ หีนตโร"ติ อุปฺปนฺโน มาโน, อยํ ภาราติภาโร วิย ปุริมํ สทิสมานํ อุปาทาย มานาติมาโน นามาติ ทสฺเสตุํ เอวมาห.

[๘๘๑] โอมานนิทฺเทโส หีนมานนิทฺเทสสทิโสเยว. เวเนยฺยวเสน ปน โส หีโนหมสฺมีติ มาโน นาม วุตฺโต, อยํ โอมาโน นาม. อปิเจตฺถ "ตฺวํ ชาติมา, กากชาติ วิย เต ชาติ, ตฺวํ โคตฺตวา, จณฺฑาลโคตฺตํ วิย เต โคตฺตํ, ตุยฺหํ สโร อตฺถิ, กากสฺสโร วิย เต สโร"ติ เอวํ อตฺตานํ เหฏฺฐา กตฺวา ปวตฺตนวเสน อยํ โอมาโนติ เวทิตพฺโพ.

[๘๘๒] อธิมานนิทฺเทเส อปฺปตฺเต ปตฺตสญฺญิตาติ จตฺตาริ สจฺจานิ อปฺปตฺวา ปตฺตสญฺญิตา. ๑- อกเตติ จตูหิ มคฺเคหิ กตฺตพฺพกิจฺเจ อกเตเยว. อนธิคเตติ จตุสจฺจธมฺเม อนธิคเต. อสจฺฉิกเตติ อรหตฺเตน อปจฺจกฺขกเต. อยํ วุจฺจติ อธิมาโนติ อยํ อธิคตมาโน นาม วุจฺจติ.

อยํ ปน กสฺส อุปฺปชฺชติ, กสฺส น อุปฺปชฺชตีติ? อริยสาวกสฺส ตาว น อุปฺปชฺชติ. โส หิ มคฺคผลนิพฺพานปหีนกิเลสาวสิฏฺฐกิเลสปจฺจเวกฺขเณเนว สญฺชาตโสมนสฺโส อริยคุณปฏิเวเธ นิกฺกงฺโข, ตสฺมา โสตาปนฺนาทีนํ "อหํ สกทาคามี"ติอาทิวเสน มาโน น อุปฺปชฺชติ, ทุสฺสีลสฺสาปิ น อุปฺปชฺชติ. โส หิ อริยคุณาธิคเม นิราโสว, สีลวโตปิ ปริจฺจตฺตกมฺมฏฺฐานสฺส นิทฺทารามตาทิมนุยุตฺตสฺส น อุปฺปชฺชติ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๘๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิเทศ”