ปริสุทฺธสีลสฺส ปน กมฺมฏฺฐาเน อปฺปมตฺตสฺส นามรูปํ ววตฺถเปตฺวา ปจฺจยปริคฺคเหน วิติณฺณกงฺขสฺส ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา สงฺขาเร สมฺมสนฺตสฺส อารทฺธวิปสฺสกสฺส อุปฺปชฺชติ, อุปฺปนฺเน จ สุทฺธสมถลาภี วา สุทฺธวิปสฺสนาลาภี วา อนฺตรา ฐเปติ. โส หิ ทสปิ วีสมฺปิ ตึสมฺปิ วสฺสานิ กิเลสสมุทาจารํ อปสฺสนฺโต "อหํ โสตาปนฺโน"ติ วา "สกทาคามี"ติ วา "อนาคามี"ติ วา

ตตฺริทํ เอกวตฺถุปริทีปนํ:- ตลงฺครวาสี ธมฺมทินฺนตฺเถโร กิร นาม เอโก ปภินฺนปฏิสมฺภิโท มหาขีณาสโว มหโต ภิกฺขุสํฆสฺส โอวาททายโก อโหสิ, โส เอกทิวสํ อตฺตโน ทิวาฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา "กินฺนุ โข อมฺหากํ อาจริยสฺส อุจฺจตลงฺกวาสีมหานาคตฺเถรสฺส สมณกิจฺจํ มตฺถกํ ปตฺตํ, ๓- โน"ติ อาวชฺเชนฺโต ปุถุชฺชนภาวเมวสฺส ทิสฺวา "มยิ อคจฺฉนฺเต ปุถุชฺชนกาลกิริยเมว กริสฺสตี"ติ จ ญตฺวา อิทฺธิยา เวหาสํ อุปฺปติตฺวา ทิวาฏฺฐาเน นิสินฺนสฺส เถรสฺส สมีเป โอตริตฺวา ๔- วนฺทิตฺวา วตฺตํ ทสฺเสตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. "กึ อาวุโส ธมฺมทินฺน อกาเล อาคโตสี"ติ จ วุตฺโต "ปญฺหํ ภนฺเต ปุจฺฉิตุํ อาคโตมฺหี"ติ อาห.

ตโต "ปุจฺฉาวุโส ชานมานา กเถสฺสามา"ติ วุตฺเต ๕- ปญฺหาสหสฺสํ ปุจฺฉิ. เถโร ปุจฺฉิตปุจฺฉิตํ ปญฺหํ อสชฺชมาโนว กเถสิ. ตโต "อติติกฺขํ โว ภนฺเต ญาณํ, กทา ตุเมฺหหิ อยํ ธมฺโม อธิคโต"ติ วุตฺเต ๕- "อิโต สฏฺฐิวสฺสกาเล อาวุโส"ติ อาห. สมาธิมฺปิ ภนฺเต วลญฺเชถาติ. นยิทํ อาวุโส ภาริยนฺติ. เตนหิ ภนฺเต เอกํ หตฺถึ มาเปถาติ. เถโร สพฺพเสตํ หตฺถึ มาเปสิ. อิทานิ ภนฺเต ยถา อยํ หตฺถี อญฺจิตกณฺโณ ปสาริตนงฺคุฏฺโฐ โสณฺฑํ มุเข ปกฺขิปิตฺวา เภรวํ

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๘๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิเทศ”