[๘๙๒] มกฺขนภาววเสน มกฺโข, ปรคุณมกฺขนาย ปวตฺเตนฺโตปิ อตฺตโน การกํ ๑- คูถปหรณกํ คูโถ วิย ปฐมตรํ มกฺเขตีติ อตฺโถ. ตโต ปรา เทฺว อาการภาวนิทฺเทสา. นิฏฺฐุรภาโว นิฏฺฐุริยํ, "ตํ นิสฺสาย เอตฺตกมฺปิ นตฺถี"ติ เขฬปาตนนฺติ อตฺโถ. นิฏฺฐุริยกมฺมนฺติ นิฏฺฐุริยกรณํ. คหฏฺโฐ วา หิ คหฏฺฐํ ภิกฺขุ วา ภิกฺขุํ นิสฺสาย วสนฺโต อปฺปมตฺตเกเนว กุชฺฌิตฺวา "ตํ นิสฺสาย เอตฺตกมฺปิ นตฺถี"ติ เขฬํ ปาเตตฺวา ปาเทน มทฺทนฺโต วิย นิฏฺฐุริยํ นาม กโรติ, ตสฺส ตํ กมฺมํ นิฏฺฐุริยกมฺมนฺติ วุจฺจติ. ลกฺขณาทิโต ปเนส ปรคุณมกฺขนลกฺขโณ มกฺโข, เตสํ วินาสนรโส, ปเรน สุกตานํ กิริยานํ อวจฺฉาทนปจฺจุปฏฺฐาโน.

ปลาสตีติ ปลาโส, ปรสฺส คุเณ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน คุเณหิ สมํ กโรตีติ อตฺโถ. ปลาสสฺส อายนา ปลาสายนา. ปลาโส จ โส อตฺตโน ชยาหรณโต อาหาโร จาติ ปลาสาหาโร. วิวาทฏฺฐานนฺติ วิวาทการณํ. ยุคคฺคาโหติ สมธุรคฺคหณํ. อปฺปฏินิสฺสคฺโคติ อตฺตนา คหิตสฺส อปฺปฏินิสฺสชฺชนํ. ลกฺขณาทิโต ปเนส ยุคคฺคาหลกฺขโณ ปลาโส, ปรคุเณหิ อตฺตโน คุณานํ สมกรณรโส, ปเรสํ คุณปฺปมาเณน อุปฏฺฐานปจฺจุปฏฺฐาโน. ปลาสี หิ ปุคฺคโล ทุติยสฺส ธุรํ น เทติ, สมํ ปสาเรตฺวา ติฏฺฐติ. สากจฺฉมณฺฑเล อญฺเญน ภิกฺขุนา พหูสุ สุตฺเตสุ จ การเณสุ จ อาภเตสุปิ "ตว จ มม จ วาเท กินฺนาม นานากรณํ, นนุ มชฺเฌ ภินฺนํ สุวณฺณํ วิย เอกสทิสเมว อมฺหากํ วจนนฺ"ติ สมํ ปสาเรตฺวา ๒- วทติ. อิสฺสามจฺฉริยนิทฺเทสา วุตฺตตฺถาเอว.

[๘๙๔] มายานิทฺเทเส วาจํ ภาสตีติ ชานํเยว "ปณฺณตฺตึ วีติกฺกมนฺตา ภิกฺขู ภาริยํ กโรนฺติ, อมฺหากํ ปน วีติกฺกมฏฺฐานํ นาม นตฺถี"ติ อุปสนฺโต