@๒ สํ.สฬา. ๑๘/๔๙๘/๓๑๐ (สฺยา) ๓ ฉ.ม. ตสฺเสวานนฺตรํ อาภตสุตฺตํ ขีณนฺเต ๑- อุปฺปนฺนตฺตา อรหตฺตํ ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโยติ วุจฺจตี"ติ ตโต นํ อาหํสุ "มหากมฺมํ เต กตํ, ลญฺจํ ๒- ทตฺวาปิ ตํ วทาเปนฺโต เอตเทว วทาเปยฺย. ยเถว จ เต เอตํ วิภชิตฺวา กถิตํ, เอวํ อิทมฺปิ สลฺลกเขหิ. นิพฺพานํ หิ อาคมฺม ราคาทโย ขีณาติ นิพฺพานํ `ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโย'ติ วุตฺตํ. ตีณิปิ หิ เอตานิ นิพฺพานสฺเสว อธิวจนานี"ติ.

สเจ เอวํ วุตฺเต สญฺญตฺตึ คจฺฉติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ, พหุนิพฺพานตาย กาเรตพฺโพ. กถํ? อิทํ ตาว ปุจฺฉิตพฺโพ "ราคกฺขโย นาม ราคสฺเสว ขโย, อุทาหุ โทสโมหานมฺปิ, โทสกฺขโย นาม โทสสฺเสว ขโย, อุทาหุ ราคโมหานมฺปิ, โมหกฺขโย นาม โมหสฺเสว ขโย, อุทาหุ ราคโทสานมฺปี"ติ. อทฺธา วกฺขติ "ราคกฺขโย นาม ราคสฺเสว ขโย, โทสกฺขโย นาม โทสสฺเสว ขโย, โมหกฺขโย นาม โมหสฺเสว ขโย"ติ.

ตโต วตฺตพฺโพ:- ตว วาเท ราคกฺขโย เอกํ นิพฺพานํ โหติ, โทสกฺขโย เอกํ, โมหกฺขโย เอกํ. ติณฺณํ อกุสลมูลานํ ขเย ตีณิ นิพฺพานานิ โหนฺติ, จตุนฺนํ อุปาทานานํ ขเย จตฺตาริ, ปญฺจนฺนํ นีวารณานํ ขเย ปญฺจ, ฉนฺนํ ตณฺหากายานํ ขเย ฉ, สตฺตนฺนํ อนุสยานํ ขเย สตฺต, อฏฺฐนฺนํ มิจฺฉตฺตานํ ขเย อฏฺฐ, นวนฺนํ ตณฺหามูลกธมฺมานํ ขเย นว, ทสนฺนํ สํโยชนานํ ขเย ทส, ทิยฑฺฒสฺส กิเลสสหสฺสสฺส ขเย ปาฏิเยกฺกํ ปาฏิเยกฺกํ นิพฺพานนฺติ พหูนิ นิพฺพานานิ โหนฺติ, นตฺถิ ปน เต นิพฺพานานํ ปมาณนฺติ. เอวํ ปน อคฺคเหตฺวา นิพฺพานํ อาคมฺม ราคาทโย ขีณาติ เอกเมว นิพฺพานํ ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโยติ วุจฺจติ. ตีณิปิ เหตานิ นิพฺพานสฺเสว อธิวจนานีติ คณฺห.

สเจ ปน เอวํ วุตฺเตปิ น สลฺลกฺเขติ, โอฬาริกตาย กาเรตพฺโพ. กถํ? อนฺธพาลา หิ อจฺฉทีปิมิคมกฺกฏาทโยปิ กิเลสปริยุฏฺฐิตา วตฺถุํ ปฏิเสวนฺติ. อถ เนสํ ปฏิเสวนปริยนฺเต กิเลสา วูปสมนฺติ. ๓- ตว วาเท อจฺฉทีปิมิคมกฺกฏาทโย