สเจ ปน เอวํ วุตฺเตปิ น สลฺลกเขติ, โคตฺรภุนาปิ กาเรตพฺโพ. กถํ? เอวํ ตาว ปุจฺฉิตพฺโพ "ตฺวํ โคตฺรภู ๒- นาม อตฺถีติ วเทสี"ติ. อาม วทามีติ. โคตฺรภุกฺขเณ กิเลสา ขีณา ขียนฺติ ขียิสฺสนฺตีติ. น ขีณา, น ขียนฺติ, อปิจ โข ขียิสฺสนฺตีติ. โคตฺรภู ปน กึ อารมฺมณํ กโรตีติ. นิพฺพานํ. ตว โคตฺรภุกฺขเณ กิเลสา น ขีณา, น ขียนฺติ, อถโข ขียิสฺสนฺติ. ตวํ อขีเณสุเยว กิเลเสสุ กิเลสกฺขยํ นิพฺพานํ ปญฺญเปสิ, อปฺปหีเนสุ อนุสเยสุ อนุสยปฺปหานํ นิพฺพานํ ปญฺญเปสิ. ตํ เต น สเมติ. เอวํ ปน อคฺคเหตฺวา นิพฺพานํ อาคมฺม ราคาทโย ขีณาติ เอกเมว นิพฺพานํ ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโยติ วุจฺจติ. ตีณิปิ เหตานิ นิพฺพานสฺเสว อธิวจนานีติ คณฺห.

สเจ ปน เอวํ วุตฺเตปิ น สลฺลกฺเขติ, มคฺเคน กาเรตพโพ. กถํ? เอวํ ตาว ปุจฺฉิตพฺโพ "ตฺวํ มคฺคํ นาม วเทสี"ติ. อาม วทามีติ. มคฺคกฺขเณ กิเลสา ขีณา ขียนฺติ ขียิสฺสนฺตีติ. ชานมาโน วกฺขติ "ขีณาติ วา ขียิสฺสนฺตีติ วา วตฺตุํ น วฏฺฏติ, ขียนฺตีติ วตฺตุํ วฏฺฏตี"ติ. ยทิ เอวํ มคฺคสฺส กิเลสกฺขยํ นิพฺพานํ กตมํ, มคฺเคน ขียนกกิเลสา กตเม, มคฺโค กตมํ กิเลสกฺขยํ นิพฺพานํ อารมฺมณํ กตฺวา กตเม กิเลเส เขเปติ. ตสฺมา มา เอวํ คณฺห. นิพฺพานํ ปน อาคมฺม ราคาทโย ขีณาติ เอกเมว นิพฺพานํ ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโยติ วุจฺจติ. ตีณิปิ เหตานิ นิพฺพานสฺเสว อธิวจนานีติ.

เอวํ วุตฺเต เอวมาห "ตฺวํ อาคมฺม อาคมฺมาติ วเทสี"ติ. อาม วทามีติ. "อาคมฺม นามา"ติ อิทํ เต กุโต ลทฺธนฺติ. สุตฺตโต ลทฺธนฺติ. อาหร สุตฺตนฺติ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๘๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “อภิธรรมภาชนีย์”