เอกกนิเทศ

1. Ekakaniddesavaṇṇanā

[843-4] Idāni yathānikkhittāya mātikāya tattha katamo jātimadotiādinā nayena āraddhe niddesavāre jātiṃ paṭiccāti jātiṃ nissāya. Ettha ca atthipaṭiccaṃ nāma kathitaṃ, tasmā jātiyā satīti ayamettha attho. Gottaṃ paṭiccātiādīsupi eseva nayo. Madanavasena mado. Majjanākāro majjanā. Majjitabhāvo majjitattaṃ. Māno maññanātiādīni heṭṭhā dhammasaṅgahaṭṭhakathāyaṃ vuttatthāneva. Ayaṃ vuccatīti ayaṃ evaṃ jātiyā sati taṃ jātiṃ nissāya uppanno majjanākārappatto māno jātimadoti vuccati. Svāyaṃ khattiyādīnaṃ catunnampi vaṇṇānaṃ uppajjati. Jātisampanno hi khattiyo "mādiso añño natthi, avasesā antarā uṭṭhāya khattiyā

A. 1/1121/430 Jātā, ahaṃ pana vaṃsāgatakhattiyo"ti mānaṃ karoti. Brāhmaṇādīsupi eseva nayo. Gottamadaniddesādīsupi imināva nayena attho veditabbo. Khattiyopi hi "ahaṃ koṇḍaññagotto, ahaṃ ādiccagotto"ti mānaṃ karoti. Brāhmaṇopi "ahaṃ kassapagotto, ahaṃ bhāradvājagotto"ti mānaṃ karoti. Vessopi suddopi attano attano kulagottaṃ nissāya mānaṃ karoti. Aṭṭhārasāpi seṇiyo "ekissā seṇiyā asambhinnāya jātamhā"ti mānaṃ karontiyeva.

Ārogyamadādīsu "ahaṃ arogo, avasesā rogabahulā, gadduhanamattampi mayhaṃ byādhi nāma natthī"ti majjanavasena uppanno māno ārogyamado nāma.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๗๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิเทศ”