5. Indriyavibhaṅga

1. Abhidhammabhājanīyavaṇṇanā

[219] Idāni tadanantare indriyavibhaṅge bāvīsatīti gaṇanaparicchedo. Indriyānīti paricchinnadhammanidassanaṃ. Idāni tāni sarūpato dassento cakkhundriyantiādimāha. Tattha cakkhudvāre indattaṃ kāretīti cakkhundriyaṃ. Sotaghānajivhākāyadvāre indattaṃ kāretīti kāyindriyaṃ. Vijānanalakkhaṇe indattaṃ kāretīti manindriyaṃ. Itthībhāve indattaṃ kāretīti itthindriyaṃ. Purisabhāve indattaṃ kāretīti purisindriyaṃ. Anupālanalakkhaṇe indattaṃ kāretīti jīvitindriyaṃ. Sukhalakkhaṇe indattaṃ kāretīti sukhindriyaṃ. Dukkhasomanassadomanassaupekkhālakkhaṇe indattaṃ kāretīti upekkhindriyaṃ. Adhimokkhalakkhaṇe indattaṃ kāretīti saddhindriyaṃ. Paggahalakkhaṇe indattaṃ kāretīti viriyindriyaṃ. Upaṭṭhānalakkhaṇe indattaṃ kāretīti satindriyaṃ. Avikkhepalakkhaṇe indattaṃ kāretīti samādhindriyaṃ. Dassanalakkhaṇe indattaṃ kāretīti paññindriyaṃ. anaññātaññassāmītipavatte jānanalakkhaṇe indattaṃ kāretīti anaññātaññassāmītindriyaṃ. Ñātānaṃyeva dhammānaṃ puna ājānane indattaṃ kāretīti aññindriyaṃ. Aññātāvībhāve indattaṃ kāretīti aññātāvindriyaṃ.

Idha suttantabhājanīyannāma na gahitaṃ. Kasmā? suttante imāya paṭipāṭiyā Bāvīsatiyā indriyānaṃ anāgatattā. Suttantasmiṃ hi katthaci dve indriyāni kathitāni, katthaci tīṇi, katthaci pañca. Evaṃ pana nirantaraṃ dvāvīsati āgatāni nāma natthi. Ayaṃ tāvettha aṭṭhakathānayo. Ayaṃ pana aparo nayo:- etesu hi