Siṅghāṇikā yadā sañjāyati, tadā nāsapuṭe pūretvā tiṭṭhati vā paggharati vā. Tattha yathā pūtidadhibharitāya sippikāya na sippikā jānāti "mayi pūtidadhi ṭhitan"ti, nāpi pūtidadhi jānāti "ahaṃ sippikāya ṭhitan"ti, evameva na nāsapuṭā jānanti "amhesu siṅghāṇikā ṭhitā"ti, nāpi siṅghāṇikā jānāti "ahaṃ nāsapuṭesu ṭhitā"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti siṅghāṇikā imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto yūsabhūto ābandhanākāro āpodhātūti.

Lasikā aṭṭhikasandhīnaṃ abbhañjanakiccaṃ sādhayamānā asītisatasandhīsu ṭhitā. Tattha yathā telabbhañjite akkhe na akkho jānāti "maṃ telaṃ abbhañjitvā ṭhitan"ti, nāpi telaṃ jānāti "ahaṃ akkhaṃ abbhañjitvā ṭhitan"ti, evameva na Asītisatasandhiyo jānanti "lasikā amhe abbhañjitvā ṭhitā"ti, nāpi lasikā jānāti "ahaṃ asītisatasandhiyo abbhañjitvā ṭhitā"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti lasikā nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto yūsabhūto ābandhanākāro āpodhātūti.

Muttaṃ vatthissa abbhantare ṭhitaṃ. Tattha yathā candanikāya pakkhitte adhomukhe ravaṇaghaṭe na ravaṇaghaṭo jānāti "mayi candanikāraso ṭhito"ti, nāpi candanikāraso jānāti "ahaṃ ravaṇaghaṭe ṭhito"ti, evameva na vatthi jānāti "mayi muttaṃ ṭhitan"ti, nāpi muttaṃ jānāti "ahaṃ vatthimhi ṭhitan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti muttaṃ nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto yūsabhūto ābandhanākāro āpodhātūti. Yaṃ vā panāti avasesesu tīsu koṭṭhāsesu āpodhātuṃ sandhāya vuttaṃ.

Bāhiraāpodhātuniddese mūlaṃ paṭicca nibbatto raso mūlaraso nāma. Khandharasādīsupi eseva nayo. Khīrādīni pākaṭāneva. Yathā pana bhesajjasikkhāpade, evamidha niyamo natthi, yaṅkiñci khīraṃ khīrameva. Sesesupi eseva nayo. Bhummānīti āvāṭādīsu ṭhitaudakāni. Antalikkhānīti paṭhaviṃ appattāni vassodakāni. Yaṃ vā panāti himodakakappavināsakaudakapaṭhavīsandhārakaudakādīni idha yevāpanakaṭṭhānaṃ paviṭṭhāni.