[198] Upāyāsaniddese āyāsanaṭṭhena āyāso. Saṃsīdanavisīdanākārappavattassa cittakilamathassetaṃ nāmaṃ. Balavaāyāso upāyāso. Āyāsitassa bhāvo āyāsitattaṃ. Upāyāsitassa bhāvo upāyāsitattaṃ. Ayaṃ vuccati upāyāsoti ayaṃ upāyāso nāma kathiyati. So panesa byāsattilakkhaṇo, nitthunanaraso, visādapaccupaṭṭhāno.

Upāyāsassa dukkhaṭṭho veditabboti ettha pana ayampi sayaṃ na dukkho, ubhinnampi pana dukkhānaṃ vatthubhāvena dukkhoti vutto. Kupitena hi raññā issariyaṃ acchinditvā hataputtabhātikānaṃ āṇattavadhānaṃ bhayena aṭaviṃ pavisitvā nilīnānaṃ mahāvisādappattānaṃ dukkhaṭṭhānena dukkhaseyyāya dukkhanisajjāya balavakāyadukkhaṃ uppajjati, "ettakā no ñātakā ettakā bhogā naṭṭhā"ti cintentānaṃ balavadomanassaṃ uppajjati. Iti imesaṃ dvinnampi dukkhānaṃ vatthubhāvena dukkhoti veditabbo. Apica:-

@3 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati 4 cha.Ma. veditabboti

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑๗๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “อริยสัจ ๔”