Yañhetaṃ saḷāyatanassa paccayabhūtaṃ nāmarūpaṃ, tattha nāmanti vedanādikhandhattayaṃ. Rūpaṃ pana sakasantatipariyāpannaṃ niyamato cattāri bhūtāni cha vatthūni jīvitindriyanti evaṃ bhūtavatthādikaṃ matanti veditabbaṃ. Taṃ pana "nāmañca rūpañca nāmarūpañca nāmarūpan"ti evaṃ katekasesaṃ "../../bdpicture/chaṭṭhāyatanañca saḷāyatanañca saḷāyatanan"ti evaṃ katekasesseva saḷāyatanassa paccayoti veditabbaṃ. Kasmā? yasmā āruppe nāmameva paccayo. Tañca chaṭṭhāyatanasseva, na aññassa. "nāmapaccayā chaṭṭhāyatanan"ti hi abyākatavāre vakkhati. Idha saṅgahitameva hi tattha vibhattanti veditabbaṃ.

Tattha siyā:- kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ "nāmarūpaṃ saḷāyatanassa paccayo"ti. Nāmarūpabhāve bhāvato. Tassa tassa hi nāmassa rūpassa ca bhāve taṃ taṃ āyatanaṃ hoti, na aññathā. Sā panassa tabbhāvabhāvitā paccayanayasmiṃyeva āvībhavissati. Tasmā:-

paṭisandhiyaṃ pavatte vā hoti yaṃ yassa paccayo

yathā ca paccayo hoti tathā neyyaṃ vibhāvinā.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๒๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”