Ayaṃ viññāṇakkhandhaniddeso.

Pakiṇṇakakathā

idāni pañcasupi khandhesu samuggamato pubbāparato addhānaparicchedato ekuppādanānānirodhato nānuppādaekanirodhato ekuppādaekanirodhato nānuppādanānānirodhato atītānāgatapaccuppannato ajjhattikabāhirato oḷārikasukhumato hīnapaṇītato dūrasantikato paccayato samuṭṭhānato parinipphannato saṅkhatatoti soḷasahākārehi pakiṇṇakaṃ veditabbaṃ.

Tattha samuggamato duvidho samuggamo gabbhaseyyakasamuggamo opapātikasamuggamoti. Tattha gabbhaseyyakasamuggamo evaṃ veditabbo. Gabbhaseyyakasattānaṃ hi paṭisandhikkhaṇe pañcakkhandhā apacchā apure ekato pātubhavanti. Tasmiṃ khaṇe pātubhūtā kalalasaṅkhātā rūpasantati parittā hoti khuddakamakkhikāya ekavāyāmena pātabbamattāti vatvā puna "atibahuṃ etaṃ, saṇhasūciyā tele pakkhipitvā ukkhittāya paggharitvā agge ṭhitabindumattan"ti vuttaṃ. Tampi paṭikkhipitvā "ekakese telato uddharitvā gahite tassa paggharitvā agge ṭhitabindumattan"ti vuttaṃ. Tampi paṭikkhipitvā "imasmiṃ janapade manussānaṃ kese aṭṭhadhā phālite tato ekakoṭṭhāsappamāṇo uttarakurukānaṃ keso, tassa pasannatilatelato uddhaṭassa agge ṭhitabindumattan"ti

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”